Komentarze I Analizy

Sri Lanka – mały kraj z dużymi ambicjami

Ostatnie zamachy na Sri Lance sprawiły, że zrobiło się o tym kraju bardzo głośno, a media prześcigały się w relacjonowaniu wydarzeń z tego małego wyspiarskiego państwa. W związku z tym nieszczęśliwym wydarzeniem można by opisać nieco sytuację gospodarczą Sri Lanki, co pozwoli nam nieco zrozumieć sytuację ekonomiczną kraju.

Sri Lanka stała się niepodległym krajem w 1948 roku, kiedy to uwolniła się spod brytyjskiego jarzma. Wówczas kraj nazywał się Cejlona, a nazwa pochodziła od nazwy wyspy na której się znajduje. De facto od początku swojego istnienia Cejlon był państwem socjalistycznym, który miał bliskie relacje z Chinami i Związkiem Radzieckim.  Sytuacja ta trwała do 1972 roku, kiedy to nieudany zamach stanu wykonany przez leninistów doprowadził do proklamowania republiki. Wtedy też państwo Cejlon zmieniło swoją nazwę na Sri Lanka, która jest znana do dziś.

Od 1977 roku prawicowe rządy rozpoczęły liberalizację gospodarki, na mocy której sprywatyzowano wiele przedsiębiorstw, wprowadzono szereg ułatwień likwidując nadmierne regulacje, a także promowano prywatną przedsiębiorczość.

Sielanka jednak nie trwała długo, gdyż 1983 roku wybuchła wojna z Tamilami – mniejszością zamieszkującą północną część wysypy, która domagała się niepodległości. Wiele źródeł podaje, że przez blisko 20 lat część wyspy będąca pod panowaniem Tamilów była oddzielnym państwem. Dopiero na początku XXI wieku rząd odzyskał okupowane przez Tamilów rejony, a w 2009 roku ogłosił zakończenie konfliktu.

Warto również odnotować, że od 1982 roku za oficjalną stolicę Sri Lanki uważane jest Sri Dźajawardanapura Kotte, a nie jak się powszechnie podaje – Kolombo. Kotte leży na przedmieściach Kolombo, a zabieg przeniesienia stolicy miał na celu zdecentralizowanie tej dotychczasowej. Początkowo do Kotte przeniesiono parlament, potem instytucje rządowej, jednak podaje się, że proces przenosin ciągle trwa. Ponadto w mediach, które relacjonowały zamachy można było usłyszeć, że jako stolica kraju podawane Kolombo. Teoretycznie może to być uznane za błąd, praktycznie jednak Kotte należy do aglomeracji Kolombo, a więc jest to po prostu pewne uproszczenie.   

Sri Lanka jest krajem, który szybko się rozwija

Obecnie Sri Lankę zamieszkuje ponad 22 mln mieszkańców, co klasyfikuje ją na 57. miejscu na świecie pod względem liczebności obywateli, pomiędzy Australią i Rumunią. Z kolei powierzchnia kraju wynosi niespełna 66 tys. km kwadratowych. To mniej więcej tyle ile zajmują w sumie województwa wielkopolskie i mazowieckie. Taka powierzchnia klasyfikuje Sri Lankę na 120. miejscu na świecie między Gruzją a Litwą. Walutą państwa jest rupia lankijska.

Sri Lanka jest krajem, który szybko się rozwija. Z danych Banku Światowego wynika, że w 1990 roku PKB per capita PPP wynosiło w tym kraju nieco ponad 2300 dolarów. W 2017 było to już ponad 12 800 dolarów, a więc nastąpił ponad pięciokrotny wzrost wskaźnika. Ponadto od 2006 roku do 2017 roku PKB per capita uległo podwojeniu co oznacza, że kraj rozwijał się w średniorocznym tempie 6,5 proc.

Realny wzrost nominalnego PKB w 2016 roku wyniósł 4,5 proc., rok później było to 3,3 proc., a w 2018 roku 3,9 proc. Szacunki mówią natomiast, że w tym roku dobije on do 4 proc.

Dotychczasowy wzrost gospodarczy miał jednak swoją cenę. Lankijczycy byli blisko przeinwestowania i bankructwa wynikającego ze zbyt wysokiego poziomu długu publicznego. Konieczna była nawet interwencja MFW, który w 2016 roku udzielił władzom pożyczki w zamian za doprowadzenie gospodarki do stabilizacji.

Przyszłość kraju jest w jasnych barwach

Wraz ze wzrostem gospodarczym poprawiała się jednak sytuacja społeczno-ekonomiczna. Pod względem wskaźnika HDI Sri Lanka była w 2008 roku na 102. miejscu na świecie. Dziesięć lat później znalazła się już na miejscu 76., tuż przed Bośnią i Hercegowiną, a tuż za Grenadą i Meksykiem.

W przypadku nierówności dochodowych współczynnik Giniego określa je jako średnie i przyjmuje on wartość 39,8. Należy jednak pamiętać, że Gini potrafi mocno zakłamywać rzeczywistość.

Z kolei struktura zatrudnienia pokazuje, że bardzo dużo osób pracuje w rolnictwie. Jest to aż 27 proc. populacji. Z przemyśle jest to natomiast 26 proc., a w usługach 47 proc. Tak struktura nie powinna dziwić, gdyż Sri Lanka, to ciągle kraj rozwijający się, który jeszcze kilkanaście lat temu był krajem bardzo biednym. W tego typu państwach dominującym sektorem jest rolnictwo, które traci na znaczeniu wraz z rozwojem ekonomicznym kraju. Dlatego w przyszłości prawdopodobnie struktura zatrudnienia ulegnie zmianie, jednak obecnie rolnictwo cały czas ma mocną pozycję m.in. ze względu na fakt, iż jednym  z głównych motorów napędowych gospodarki jest uprawa herbaty.

Sri Lanka jest czwartym producentem herbaty na świecie z blisko 7-procentowym udziałem w światowej produkcji. Więcej wytwarzają tylko Chiny, Indie oraz Kenia, które są krajami o wiele większymi od małej wyspy na Oceanie Indyjskim. To też pokazuje, jak istotna dla tego kraju jest uprawa tej rośliny.

Patrząc na dotychczasową sytuację ekonomiczną kraju należy być dobrej myśli, gdyż państwo bardzo dobrze się rozwija, a Lankijczycy mają szanse wejść do grona gospodarek rozwiniętych. Pytanie jednak, czy ostatnie zamachy nie wpłyną na nastroje społeczne, a co za tym idzie, czy nie będą miały wpływu na dalszy rozwój ekonomiczny kraju?

Polecane artykuły

Back to top button