Finanse

Weksel ma już 700 lat, a dalej świetnie sprawdza się w świecie finansów

Weksel jest jednym z najprostszych papierów dłużnych. Wystawca tegoż papieru wartościowego zobowiązuje się do zapłaty określonej sumy, w określonym czasie i miejscu, osobie która ten weksel posiada. Weksle handlowe ciągną za sobą lata tradycji i modyfikacji, które nadały im obecny nowoczesny kształt.

Weksle swoje początki wiązały z wymiana walutową i handlem obwoźnym. Korzenie tego papieru sięgają XIV wiecznych Włoch. Były to czasy kiedy po ciemnych wiekach wczesnego średniowiecza i powrotu do barteru, znowu zaczęto używać waluty. Ciężkie pieniądze bite ze złota i srebra nie raz wadziły kupcom i nakładały na nich wysokie koszta związane m.in. z ochroną przed rozbójnikami. Wtedy to bankierzy wynaleźli weksle. Ich funkcja była w równym stopniu prosta, co genialna: kupiec zostawiał pieniądze w jednej filii banku w księstwie A z walutą A. W zamian za nie otrzymywał weksel, który wymieniał w księstwie B na odpowiednik swoich pieniędzy w walucie B. Oszczędzał nie tylko na transporcie, ale również na wymianie walutowej.

Prawdziwa rewolucja przyszła jednak później. Bo co w sytuacji kiedy np. pochorujemy się i nie będziemy mogli jechać w nasza wyprawę kupiecką? Weksel pozwala nam odebrać pieniądze tylko w księstwie B. Z tego powodu wymyślono indos, czyli najprościej rzeczy ujmując handel wekslami. Osoba posiadająca weksel mogła go odsprzedać innej osobie. Tutaj upatruje się początki handlu papierami wartościowymi. Możliwość handlu wekslami to milowy krok w rozwoju ekonomii i jeden z filarów powstania w przyszłości giełd papierów wartościowych.

W obecnych czasach istnieją wiele różnych rodzajów weksli. Podstawowymi dwoma są weksel własny i weksel trasowany. Różnica między nimi polega na tym, że w przypadku weksla własnego umowa jest zwierana tylko między dwoma osobami, czyli ja ci dam pieniądze, a ty mi dasz weksel. W przypadku weksla trasowanego dochodzi 3 osoba, która najczęściej jest dłużnikiem osoby wystawiającej weksel. W takiej sytuacji, pieniędzy oczekujemy od dłużnika osoby wystawiającej weksel, a nie od emitenta.

Innym ciekawym zagadnieniem z tematyki wekslowej jest weksel in blanco. Jest to weksel, który w momencie jego emisji nie posiada wszystkich obowiązkowych informacji. Najczęściej weksle in blanco nie mają jasno określonej sumy wekslowej. Może się to wydawać szalone, niemniej weksle inblanco są całkiem popularne w środowisku bankowym. Głównym zabezpieczeniem w materii weksla in blanco jest tzw. deklaracja wekslowa, która ustala warunki, na których będzie on działał.

Weksle in blanco są głównie wykorzystywane w sytuacji kiedy występuje niemożność jasnej wyceny produktu. Przyjrzyjmy się takiej sytuacji: rolnik chce sprzedać swoje pomidory i otrzymuje od banku w zamian za nie weksel na równowartość 2000 pomidorów. Niemniej rolnik nie jest pewien, czy uda mu się zebrać takiej ilości pomidorów. Postanawia więc zgodzić się na opcję związaną z wekslem in blanco. W deklaracji wekslowej jest zapisywana data dokonania transakcji, czyli okres po zbiorach oraz kwota, wyrażona najprawdopodobniej jako równowartość procentu całości zbiorów, czyli np. równowartość 80% wszystkich zebranych pomidorów. Weksle in blanco mogą być również wykorzystywane przy wszelakich spekulacjach giełdowych.

Wszystko to razem kształtuje nam obraz weksla jako najbardziej uniwersalnego z wszystkich instrumentów ekonomicznych. Nie bez powodu był on jednym z pierwszych papierów wartościowych: jego użyteczność jest równa jego zapotrzebowaniu.

Maciej Bylica

Chcesz rzetelnego dziennikarstwa? Wesprzyj nas na Patronite!

patornite2

Polecane artykuły

Back to top button