Uncategorized

MFW: To będzie najgorszy kryzys od czasów Wielkiego Kryzysu

Od ostatniej publikacji Międzynarodowego Funduszu Walutowego świat zmienił się drastycznie. Wszystko to za sprawą czarnego łabędzia, którym jest pandemia koronawirusa SARS-CoV-2. W wyniku epidemii dotychczasowe prognozy z dnia na dzien stały się nieaktualne, a nowe przewidywania są znacznie gorsze. 

W miarę jak kraje wdrażają niezbędne kwarantanny i praktyki dystansowania społecznego w celu powstrzymania pandemii, świat został postawiony w stan Wielkiej Blokady. Rozmiary i tempo załamania się działalności, które po nim nastąpiło, są niepodobne do niczego, co miało miejsce w naszym życiu.

Jest to kryzys jak żaden inny i istnieje olbrzymia niepewność co do jego wpływu na życie i źródła utrzymania ludzi. Wiele zależy od rozwoju wirusa, skuteczności środków zapobiegawczych oraz rozwoju terapii i szczepionek, a wszystko to jest trudne do przewidzenia.

Ponadto mnóstwo krajów stoi obecnie w obliczu innych kryzysów – kryzysu zdrowotnego, finansowego i załamania cen towarów, które oddziałują na siebie w złożony sposób. Decydenci polityczni udzielają gospodarstwom domowym, firmom i rynkom finansowym bezprecedensowego wsparcia, i choć ma to kluczowe znaczenie dla silnego ożywienia gospodarczego, to istnieje znaczna niepewność co do tego, jak będzie wyglądał krajobraz gospodarczy, gdy blokada gospodarki się zakończy – podaje MFW.

Analitycy MFW zakładając, że szczyt zachorowań i ustępowanie pandemii nastąpi w większości krajów w drugim kwartale prognozują w kwietniowym raporcie World Economic Outlook, że globalny wzrost w 2020 roku spadnie do -3 procent. Jest to spadek o 6,3 punktu procentowego w stosunku do stycznia 2020 r., co stanowi istotną korektę w bardzo krótkim okresie. Czyni to obecną Wielką Blokadę najgorszą recesję od czasów Wielkiego Kryzysu z lat 30. XX wieku i znacznie gorszą niż światowy kryzys finansowy sprzed dekady.

great lockdown

Zakładając, że pandemia zniknie w drugiej połowie 2020 r. i że działania polityczne podejmowane na całym świecie są skuteczne w zapobieganiu powszechnym bankructwom firm, długotrwałej utracie miejsc pracy i systemowym obciążeniom finansowym, MFW przewiduje globalny wzrost w 2021 r. na poziomie 5,8%.

Podają jednak, że ożywienie w 2021 r. jest tylko częściowe, ponieważ przewiduje się, że poziom aktywności gospodarczej pozostanie poniżej poziomu, jaki przewidywano na 2021 r., przed uderzeniem wirusa. Łączne straty światowego PKB w latach 2020 i 2021 wynikające z kryzysu pandemii mogą wynieść około 9 bilionów dolarów, czyli więcej niż wielkość gospodarek Japonii i Niemiec razem wziętych (ilustracja poniżej).

outputloss

„Jest to prawdziwie globalny kryzys, ponieważ żaden kraj go nie uniknie. Kraje, których rozwój jest uzależniony od turystyki, podróży i rozrywki, doświadczają szczególnie dużych zakłóceń. Gospodarki wschodzące i rozwijające się stoją przed dodatkowymi wyzwaniami w postaci bezprecedensowego odwrócenia się przepływów kapitału wraz ze wzrostem awersji do ryzyka. Jednocześnie muszą radzić sobie ze słabszymi systemami opieki zdrowotnej i bardziej ograniczoną przestrzenią fiskalną do udzielania wsparcia. Ponadto kilka gospodarek wkroczyło w ten kryzys w stanie podatnym na zagrożenia, charakteryzującym się powolnym wzrostem i wysokim poziomem zadłużenia.

Po raz pierwszy od czasu Wielkiego Kryzysu zarówno gospodarki rozwinięte, jak i gospodarki wschodzące i rozwijające się znajdują się w recesji. Na ten rok prognozuje się wzrost w gospodarkach rozwiniętych na poziomie -6,1 proc. Rynki wschodzące i rozwijające się, których poziom wzrostu na ogół znacznie przewyższa wzrost gospodarek rozwiniętych również odnotują recesję. Przewiduje się, dla tych krajów stopę wzrostu na poziomie -1 procenta w 2020 r., i -2,2 procenta, gdy pominiemy Chiny. Przewiduje się, że dochód na głowę mieszkańca zmniejszy się w ponad 170 krajach. Oczekuje się, że w 2021 r. zarówno gospodarki rozwinięte, jak i rozwijające się, częściowo odzyskają dynamikę wzrostu.

global crisis

 

Alternatywne niekorzystne scenariusze

Przedstawiony scenariusz, jak zaznaczają ekonomiści MFW, jest scenariuszem bazowym, i należy brać pod uwagę skrajną niepewność co do czasu trwania i intensywności kryzysu zdrowotnego. MFW bada również alternatywne, bardziej niekorzystne scenariusze. Pandemia może nie ustąpić w drugiej połowie tego roku, co doprowadzi do dłuższego okresu zastoju gospodarczego, pogorszenia się warunków finansowych i dalszego rozpadu globalnych łańcuchów dostaw. W takim przypadku według MFW światowy PKB spadłby jeszcze bardziej – o kolejne 3 p. proc. w 2020 r. jeśli pandemia będzie się w tym roku przedłużać. Natomiast jeżeli pandemia będzie trwać do 2021 r., PKB może spaść w przyszłym roku o dodatkowe 8 p. proc. w porównaniu prognozami zakładającymi ustąpienie epidemii w drugim kwartale. To z kolei byłoby równoznaczne z globalną recesją również w przyszłym roku.

Wyjątkowe działania polityczne

Spłaszczenie się krzywej zachorowań COVID-19 za pomocą blokad umożliwia systemom opieki zdrowotnej radzenie sobie z chorobą, co następnie pozwala na wznowienie działalności gospodarczej. W tym sensie nie ma żadnego kompromisu między ratowaniem życia a dostarczaniem środków do walki z chorobą. Kraje powinny nadal hojnie wydawać pieniądze na swoje systemy opieki zdrowotnej, przeprowadzać szeroko zakrojone badania i powstrzymywać się od ograniczeń w handlu artykułami medycznymi. Globalny wysiłek musi zapewnić natychmiastowy dostęp do terapii i szczepionek zarówno krajom bogatym, jak i biednym – podaje MFW.

Analitycy zwracają uwagę, że podczas gdy gospodarka jest zamknięta, decydenci polityczni będą musieli zadbać o to, by ludzie byli w stanie zaspokoić swoje potrzeby i by przedsiębiorstwa mogły się podnieść po przejściu ostrych faz pandemii. Duża, terminowa i ukierunkowana polityka fiskalna, monetarna i finansowa, prowadzona już przez wiele państw – w tym gwarancje kredytowe, instrumenty płynności finansowej, rozszerzone ubezpieczenie na wypadek bezrobocia, zwiększone świadczenia i ulgi podatkowe – stanowią dużą ulgę dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Wsparcie to powinno być kontynuowane przez cały czas trwania fazy spowolnienia, aby zminimalizować starty, które mogłyby powstać w wyniku ograniczonych inwestycji i utraty miejsc pracy w czasie pogorszenia koniunktury.

Decydenci polityczni muszą również planować pobudzenie gospodarki. W miarę wycofywania restrykcji, polityka powinna szybko przejść do wspierania popytu, zachęcania przedsiębiorstw do zatrudniania oraz naprawiania bilansów w sektorze prywatnym i publicznym, aby wspomóc ożywienie gospodarcze. Bodźce fiskalne, które są skoordynowane we wszystkich krajach posiadających przestrzeń fiskalną, zwiększą korzyści dla wszystkich gospodarek. Być może konieczne będzie kontynuowanie moratoriów dotyczących spłaty zadłużenia i restrukturyzacji zadłużenia w fazie ożywienia gospodarczego – możemy przeczytać w raporcie MFW.

Współpraca wielostronna ma zasadnicze znaczenie dla kondycji globalnego ożywienia gospodarczego. Aby wesprzeć niezbędne wydatki w krajach rozwijających się, wierzyciele i międzynarodowe instytucje finansowe powinni zapewnić preferencyjne finansowanie, dotacje i umorzenie długów. Uruchomienie i ustanowienie linii swapowych między głównymi bankami centralnymi pomoże złagodzić niedobory płynności i może zaistnieć potrzeba rozszerzenia ich zakresu na większą liczbę gospodarek.

Istnieją pewne obiecujące oznaki, że ten kryzys zdrowotny się zakończy. Krajom udaje się opanować wirusa przy pomocy praktyk ukierunkowanych społecznie, a lekarstwa i szczepionki mogą pojawić się szybciej niż się spodziewano.

W międzyczasie stoimy w obliczu ogromnej niepewności co do tego, co będzie dalej. Odpowiednio do skali i tempa kryzysu, krajowe i międzynarodowe działania polityczne muszą być szeroko zakrojone, szybko wdrożone i szybko ponownie skalibrowane w miarę pojawiania się nowych danych.

weo table

Polecane artykuły

Back to top button