Finanse

Wydatki na ochronę socjalną w Polsce wyniosły ponad pół biliona zł

Polska wydaje na ochronę socjalną ponad 20% PKB. To 500 mld zł rocznie. Nasz wynik na tle UE nie jest jednak wysoki.

Europejski Urząd Statystyczny postanowił podsumować wydatki państw członkowskich UE na ochronę socjalną obywateli. Wydatki na ochronę socjalną w Polsce wyniosły ponad pół biliona zł rocznie.

Dane na ten temat pochodzą z wczesnych szacunków dotyczących wydatków na ochronę socjalną, opublikowanych niedawno przez Eurostat. Są to główne wskaźniki Europejskiego Systemu Zintegrowanych Statystyk Ochrony Socjalnej (ESSPROS) i są dostarczane przez kraje składające sprawozdanie na zasadzie dobrowolności. Dlatego dostępne są jedynie informacje o wydatkach w 20 państwach.

Francja liderem ochrony socjalnej, Irlandia w tyle

Według danych Eurostatu, unijnym liderem ochrony socjalnej jest Francja. Wydatki na nią sięgnęły tam w 2020 roku 36% PKB. Tak wysoki wynik to jednak zasługa dwóch czynników. Po pierwsze, Francja jest krajem z największymi podatkami na świecie. Większy jest więc budżet, co pozwala na relatywnie wysokie wydatki. Drugim czynnikiem jest pandemia COVID, która uderzyła we francuską turystykę, gastronomię i sektor motoryzacyjny. Spadek PKB przy zachowaniu stałych wartości wydatków na ochronę socjalną powoduje wzrost relacji tych wydatków w stosunku do PKB. Rok wcześniej było to niecałe 32% PKB.

Na drugim miejscu znalazła się Austria, gdzie na ten cel w 2020 roku wydano 34% PKB. Podium z wynikiem 33% PKB zamykają Włochy. Wysokie (ponad 30% PKB) wydatki zanotowano także w Niemczech, Belgii i Danii. Tak mały udział Skandynawii w zestawieniu może dziwić, ale jest to głównie wynik niskiego spadku PKB tych państw w 2020 roku. Dania, której PKB zanotowało jedne z najmniejszych spadków w czasie pandemii, jeszcze w 2019 roku była pod względem ochrony socjalna na drugim miejscu. Pandemia sprawiła, że spadła na 6. pozycję.

Najniższe wydatki odnotowano w Irlandii, gdzie było to jedynie 15% PKB. Tak niski wynik to w dużej mierze wynik sztucznego napompowania PKB wyspy św. Patryka przez międzynarodowe korporacje, które lokują swoje siedziby w tym kraju, w celu unikania podatków. Bardzo niskie wydatki zanotowano także na Łotwie, Węgrzech i Litwie (po 18% PKB). Litwa i Łotwa podobnie do Irlandii cechują się niskim udziałem podatków w PKB. Niższe wydatki są więc naturalną konsekwencją małego budżetu.

Ile wynoszą wydatki na ochronę socjalną w Polsce?

Wydatki w Polsce były w 2020 roku porównywalne do tych w Czechach. Czeski PKB zanotowało jednak silny spadek, co sztucznie zawyżyło wielkość ochrony socjalnej w tym kraju. W 2019 roku była ona o ponad 2 pp. PKB mniejsza. W naszym kraju podczas pandemii na ochronę socjalną wydano 22% PKB. Jak informuje GUS, nominalne PKB w 2020 roku wyniosło w naszym kraju 2,32 bln zł. Prosta rachuba wskazuje więc, że na ochronę socjalną wydajemy ponad 500 mld zł.

Wydatki na ochronę socjalną w 2019 i 2020 roku

Wydatki na ochronę socjalną wzrosły we wszystkich notowanych krajach. Największy wzrost miał miejsce na Malcie (+28% w porównaniu z 2019 r.), w Irlandii (+21%) i na Cyprze (+18%). Najmniejsze wzrosty odnotowano w Szwecji (+4%), Chorwacji i Danii (w obu przypadkach +5%). W Polsce wzrost wyniósł 6% i był 4. najmniejszym w całej stawce. Jest to głównie zasługa niskiego spadku PKB.

Wydatki na ochronę socjalną, wzrost w 2020 roku

Zagrożenia lub potrzeby ochrony socjalnej uwzględnione w ESSPROS to niepełnosprawność, choroba/opieka zdrowotna, podeszły wiek, osoby pozostałe przy życiu, rodzina/dzieci, bezrobocie, mieszkalnictwo i wykluczenie społeczne niesklasyfikowane gdzie indziej.

Zobacz także: Polacy uważają, że rząd powinien robić więcej w kwestii ochrony socjalnej

Polecane artykuły

Back to top button