GospodarkaPolska

Inflacja w Polsce mocno spadła. Ekonomiści w szoku

Zgodnie z najnowszymi danymi GUS-u, inflacja w Polsce w grudniu 2023 roku spadła i to znacznie mocniej niż sądzili ekonomiści!

Inflacja w Polsce w grudniu 2023 roku spadła i to znacznie mocniej niż sądzili ekonomiści. Jak wynika z danych opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny (GUS), w grudniu ceny były wyższe rok do roku o 6,1 proc. wobec 6,6 proc. w listopadzie. Z drugiej strony zgodnie z przewidywaniami profesjonalnych prognostyków takie duże spadki będą raczej wyjątkiem niż normą zarówno w 2024, jak i 2025 roku.

  • Poziom cen w Polsce w grudniu 2023 roku ukształtował się na skutek dwóch silnych, działających w przeciwnych kierunkach tendencji.
  • Inflacja w zeszłym miesiącu spadła aż o 0,5 pkt proc. w stosunku do listopada. Niestety zgodnie z prognozami ekonomistów musimy się nastawić na to, że tak dużych spadków inflacji już nie będzie.
  • Według ankiety przeprowadzonej przez NBP wśród profesjonalnych prognostyków jeszcze długo inflacja nie wróci do celu. Prawdopodobnie nawet pod koniec 2025 roku będzie ona większa od 3,5 proc. 

Z jednej strony tańsze paliwa, z drugiej szybko rosnące płace

Przewidzenie tego, jaka dokładnie wysoka będzie inflacja w Polsce w grudniu 2023 roku nie było łatwym zadaniem. Jak zauważają ekonomiści banku Credit Agricole w swojej Makromapie, w miesiącu tym nałożyły się na siebie dwie pchające w różne strony ceny tendencje. Z jednej strony  ze względu na wygasanie negatywnych szoków zewnętrznych oraz politykę Orlenu dynamika cen żywności i paliw uległa zauważalnemu obniżeniu. Przykładowo FAO Food Price Index obrazujący zmiany cen żywności na globalnych rynkach spadał praktycznie cały czas od drugiej połowy 2022 roku. 

Zobacz także: Oszczędności Polaków znacząco stopniały przez inflacje

Ponadto nieznacznie, ale jednak w ubiegłym miesiącu złoty umocnił się w stosunku do dolara i euro, przyczyniając się tym samym do potanienia importu. Z drugiej strony w wyniku silnego spadku cen opału pod koniec 2022 roku wzrost rocznej dynamiki cen nośników energii był niemal przesądzony. Do tego powstała bariera, silnie utrudniająca spadek inflacji szczególnie w sektorze usług, w postaci szybkiego wzrostu płac nominalnych. Zgodnie z danymi opublikowanymi przez GUS średnie wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w listopadzie 2023 roku wyniosło 7670,19 zł brutto. Oznacza to wzrost w stosunku do analogicznego miesiąca w 2022 roku aż o 11,8 proc. 

Tempo wzrostu cen spadło, ale jedynie minimalnie

Jak się okazało, przeważyła ta pierwsza tendencja i to znacznie. Z danych zaprezentowanych poniżej wynika, że inflacja w Polsce w grudniu 2023 roku osiągnęła 6,1 proc. rok do roku, czyli była aż o 0,5 pkt proc. niższa niż w listopadzie. Z kolei według prognoz ekonomistów miała ona osiągnąć 6,5 proc. Przy czym zgodnie z oczekiwaniami, szczególnie mocno podrożały nośniki energii. Ich ceny w zeszłorocznym grudniu były wyższe aż o 9,8 proc. rok do roku. Paliwa do prywatnych środków transportu zaś ponownie pozytywnie zaskoczyły. Były one tańsze o 6 proc. rok do roku. Jednakże mimo dosyć dużego spadku rocznej inflacji, GUS zanotował miesięczny wzrost cen. Otóż w grudniu średnio było drożej niż w listopadzie o 0,1 proc. proc. 

Inflacja w Polsce
Źródło: GUS, „Szybki szacunek wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2023 r.”

Zobacz także: Ceny mieszkań w Polsce wystrzeliły! W Krakowie w ciągu roku o 29%!

Inflacja w Polsce jeszcze długo nie będzie niska

Niestety musimy się przygotować na to, że takich spadków jak w grudniu w najbliższych latach już najprawdopodobniej nie zaobserwujemy. Czasy, kiedy inflacja w Polsce potrafiła spaść nawet o ponad 2 pkt proc., bezpowrotnie minęły. Przynajmniej tak wynika z przewidywań ekonomistów. Jak co kwartał Narodowy Bank Polski (NBP) przeprowadził ankietę wśród zawodowych prognostyków reprezentujących zarówno instytucje finansowe, profesjonalne ośrodki analityczno-badawcze, jak i organizacje pracodawców oraz pracowników.

W jej ramach zapytano ekspertów między innymi o ich przewidywania dotyczące tempa wzrostu cen w najbliższych latach. Jak widać na zamieszczonej poniżej tabeli z dokładnymi prognozami, ekonomiści są obecnie zgodni co do jednej rzeczy — inflacja w Polsce jeszcze długo nie znajdzie się w celu inflacyjnym NBP (ten wynosi 2,5 proc. z możliwymi odchyleniami o 1 pkt proc. w obie strony). 

Prognozy inflacji dla Polski
Źródło: Narodowy Bank Polski, „Prognozy makroekonomiczne profesjonalnych prognostów Wyniki Ankiety Makroekonomicznej NBP Runda: grudzień 2023 r.”

Zobacz także: Jaki był wpływ inflacji na sektor TSL? Czy branża sobie poradzi?

W 2024 roku z 50 proc. prawdopodobieństwem inflacja w Polsce znajdzie się w przedziale od 4,4 proc. do 6,5 proc. Według prognozy centralnej osiągnie ona 5,5 proc., czyli będzie aż o 2 pkt proc. wyższa od górnej granicy celu NBP. Co prawda, w 2025 roku będzie lepiej, ale nadal nie będzie dobrze. Średnioroczna inflacja w naszym kraju wyniesie 4,5 proc., a z 50 proc. prawdopodobieństwem zamknie się w przedziale 3,2-5,8 proc. Przy czym szanse na to, że spadnie ona poniżej 3,5 proc., wynoszą zaledwie 30 proc.

W takim razie może chociaż pod koniec 2025 roku inflacja w Polsce ponownie znajdzie się w celu NBP? Jest to bardziej prawdopodobne, ale nadal raczej się nie wydarzy. Z danych zaprezentowanych poniżej wynika, że z 58 proc. prawdopodobieństwem w ostatnim kwartale 2025 roku będzie ona większa od górnej granicy celu inflacyjnego. 

Inflacja w Polsce w 2025 roku
Źródło: Narodowy Bank Polski, „Prognozy makroekonomiczne profesjonalnych prognostów Wyniki Ankiety Makroekonomicznej NBP Runda: grudzień 2023 r.”

Przyczyny inflacji w Polsce. Rola podaży pieniądza, oczekiwań i cen surowców

Wszelkie prawa do treści zastrzeżone.

Adam Suraj

Ekonomista zarażony miłością do tej nauki przez Ha-Joon Chang. To on pokazał, że ekonomia to nie są nudne obliczenia, a nauka o życiu społecznym.

Polecane artykuły

Back to top button

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker