GospodarkaNieruchomościPolska

Kredyt na Start zniszczy rynek mieszkaniowy mniej niż Bezpieczny Kredyt 2%

Według analizy przeprowadzonej przez ekonomistów banku Pekao Kredyt na Start nie będzie miał tak szkodliwego wpływu na ceny mieszkań, jak jego poprzednik, Bezpieczny Kredyt 2%. Wynika to między innymi ze znacznie mniejszej skali nowego programu. 

Bezpieczny Kredyt 2% – stare w nowym jeszcze gorszym wydaniu

Program Bezpieczny Kredyt 2% bardzo dobrze wpisał się w nową świecką tradycję subsydiowania na różne sposoby kredytów mieszkaniowych. Pierwszy program tego typu wprowadzono w naszym kraju już w 2007 roku. Jak donosi portal Rynek Pierwotny w ramach Rodziny na Swoim:

Beneficjenci mogli otrzymać dopłatę od Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) o równowartości 50 proc. odsetek kredytu przez pierwsze osiem lat zobowiązania.

W 2013 roku zaś ówczesny rząd zdecydował się wprowadzić program Mieszkanie dla młodych. Rok później, kiedy wszedł on w życie, młodzi Polacy mogli liczyć na dofinansowanie wkładu własnego oraz spłatę części kredytu przez BGK. 

Zobacz także: Mieszkania w Polsce tanie już były. Wzrost cen mieszkań wyniesie 14 proc.

Jak wynika z raportu analityków Pekao, Bezpieczny Kredyt 2% różnił się od swoich poprzedników głównie pod względem skali. W szczytowym momencie w 2011 roku udział Rodziny na Swoim w sprzedaży kredytów hipotecznych wyniósł 22,2 proc. Mieszkanie dla młodych w 2016 roku, kiedy to program osiągnął największą popularność w swojej historii, jedynie prawie co piąty kredyt mieszkaniowy (18,8 proc.) został udzielony w oparciu o niego. Z kolei udział Bezpiecznego Kredytu 2% w ogólnej puli sprzedanych kredytów w 2023 roku wyniósł aż 38,9 proc. Co należy podkreślić, program ten funkcjonował jedynie zaledwie pół roku. Ponadto w zeszłorocznym grudniu odsetek ten niemal przekroczył 80 proc. (wyniósł dokładnie 79,24 proc.). 

Sprzedaż kredytów mieszkaniowych w Polsce
Źródło: Bank Pekao, „Rynek nieruchomości w Polsce 2024. To jeszcze nie koniec wzrostów cen”

Dopłaty do kredytów podnoszą ceny mieszkań, a woda jest mokra

Tak duża skala programu musiała przełożyć się na ceny i zgodnie z wyliczeniami ekonomistów banku Pekao faktycznie to zrobiła. Wyniki modelu ekonometrycznego sporządzonego przez ekonomistów wskazują na to, że tylko w 2023 roku Bezpieczny Kredyt 2% podniósł ceny mieszkań o ok. 5 proc. Sam wpływ programu na ceny nie powinien być dla nikogo zaskoczeniem.

Zobacz także: Pomaganie przez państwo w zakupie mieszkania obniża dostępność mieszkań! [BADANIE]

Wiele krajów próbowało zwiększyć dostępność mieszkań z wykorzystaniem subsydiów z zawsze tymi samymi niekorzystnymi skutkami dla cen. Przykładowo w 2017 roku w Chorwacji rząd zdecydował zacząć dopłacać do kredytów. Po tej decyzji i co znacznie ważniejsze zgodnie z badaniem dwójki ekonomistów na jej skutek doszło do niemal natychmiastowego i relatywnie dużego wzrostu cen.

Wzrost cen mieszkań w Chorwacji
Źródło: Davor Kunovac, Ivan Žilić, „The effect of housing loan subsidies on affordability: Evidence from Croatia”

Kredyt na Start podniesie ceny mieszkań, ale nie tak mocno, jak poprzednik

Mając to na uwadze, analizując wpływ programu Kredyt na Start, zamiast pytać się o to, czy wpłynie on na ceny mieszkań, należy od razu zacząć zastanawiać się, jak mocno to zrobi. Według ekonomistów banku Pekao nie powinien on być tak szkodliwy dla cen mieszkań, jak jego poprzednik. Przyczyna tego jest prosta. Ogłoszony przez nowy rząd program jest znacznie skromniejszy.

W ramach Kredytu na Start będzie udzielane nie więcej niż 15 tys. kredytów na kwartał. Dla porównania w przypadku Bezpiecznego Kredytu 2% barierę 15 tys. miesięcznie (!) przekroczono już w październiku. Jednakże co nawet jeszcze ważniejsze w celu skorzystania z nowej pomocy rządowej trzeba będzie spełnić znaczną liczbę dość restrykcyjnych warunków. 

Zobacz także: Kolejna inwestycja Panattoni koło Łodzi. Tuż obok trasy do Chin!

Warto przytoczyć niektóre z nich. Beneficjent Kredytu na Start nie może więcej niż 35 lat, gdzie w przypadku Bezpiecznego Kredytu 2% granica ta wynosiła 45 lat. Jeżeli dochody osiągane przez wnioskodawcę w przypadku singla przekraczają kwotę 7 tys. miesięcznie, a przypadku rodziny co najmniej piątki dzieci 23 tys. złotych, wielkość dopłat zostanie proporcjonalnie pomniejszona. Poprzednik omawianego programu nie miał wbudowanego żadnego limitu dochodowego.

Co więcej, singiel może otrzymać dopłaty w ramach Kredytu na Start  tylko pod warunkiem, że nabywane przez niego mieszkanie ma nie więcej niż 40 metrów kwadratowych. W przypadku rodzin wzór na maksymalną liczbę metrów kwadratowych, jakie może mieć nabyty dom, wynosi: 40 + 20 * (liczba domowników – 1). Co więcej, jak informują analitycy Pekao, maksymalny wymiar kapitału objętego dopłatami rozciąga się od 200 tys. złotych dla singla do 600 tys. złotych dla rodziny 5+.

Kredyt na Start zaszkodzi głównie cenom w małych miastach

Do tego ze względu na liczbę warunków, Kredyt na Start wpłynie inaczej na poszczególne rynki mieszkaniowe od swojego poprzednika. Bezpieczny Kredyt 2% najmocniej podbiły ceny na rynkach mieszkaniowych w dużych miastach. To właśnie w nich zaobserwowano największe wzrosty po wprowadzeniu tego programu. Z kolei Kredyt na Start powinien w większym stopniu wpłynąć na rynki w mniejszych ośrodkach. 

Zobacz także: Mieszkań jest mniej i są coraz mniejsze. Podsumowanie 2023 r. w budownictwie

Limity dochodowe połączone z pozostałymi sprawią, że w przypadku takich miast skorzystanie z pomocy oferowanej przez państwo będzie łatwiejsze oraz bardziej opłacalne. Z drugiej strony warto zauważyć, że w dłuższej perspektywie ceny mieszkań w mniejszych miejscowościach będą spadać, a te w dużych rosnąć. Wynika to z tego, że jak widać na zamieszczonym poniżej wykresie, te drugie będą stawały się coraz bardziej ludne, a te pierwsze czeka depopulacja. 

Wzrost liczby ludności Polski z podziałem na powiaty
Źródło: Bank Pekao, „Rynek nieruchomości w Polsce 2024. To jeszcze nie koniec wzrostów cen”

Wszelkie prawa do treści zastrzeżone.

Adam Suraj

Ekonomista zarażony miłością do tej nauki przez Ha-Joon Chang. To on pokazał, że ekonomia to nie są nudne obliczenia, a nauka o życiu społecznym.

Polecane artykuły

Back to top button

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker