Największe powodzie w historii świata. Zabijały miliony ludzi

Największe powodzie w historii wywoływały ekstremalne zjawiska pogodowe, ale także działania ludzi. W najtragiczniejszych z nich zginęły nie tysiące, a miliony osób. Wielka woda nawiedzała różne regiony świata, ale wszędzie powodowała kolosalne zniszczenia. Czasem była elementem wojennej taktyki. Przyglądamy się wybranym powodziom na świecie, które przynosiły największe straty.

• Do największych powodzi w historii świata należy powódź w Chinach z 1931 r., w której zginęło 3,7 mln osób.
• Wiele powodzi mających dramatyczne skutki nie zostało wywołanych przez naturę, a przez człowieka.
• Powódź w Pakistanie z 2022 r. objęła 1/3 kraju i bezpośrednio zmieniła życie ok. 33 mln ludzi.

Największe powodzie w historii

W Polsce trwa walka z powodzią. W niektórych miejscach trwa już sprzątanie, inne dopiero przygotowują się na nadejście fali powodziowej. To rodzi pytanie o to, jak wyglądały największe powodzie w historii świata. Choć nie wolno ujmować skali klęski żywiołowej w Polsce, najtragiczniejsze powodzie na świecie pochłonęły niekiedy nawet miliony ludzi i wyrządziły ogromne zniszczenia. „Największe” można rozumieć zapewne na kilka sposobów – poprzez teren, jaki objęły, liczbę zgonów czy straty materialne, które często są trudne do oszacowania. Wybraliśmy kilka największych powodzi w historii:

• powódź w Chinach w 1931 r.
• powodzie na Rzece Żółtej w Chinach w 1887, 1931 i 1938 r.
• powódź w Kaifeng w 1642 r.
• powódź w Johnstown w 1889 r.
• powodzie w Pakistanie w 2010 i 2022 r.

Przyjrzymy się bliżej każdej z nich.

Powódź w Chinach z 1931 r.

Powódź, która nawiedziła Chiny w 1931 r., jest uznawana za jedną z najtragiczniejszych w dziejach ludzkości. Wówczas to wskutek obfitych opadów deszczu wylała rzeka Jangcy. Woda objęła obszar prawie 78 tys. km². Powódź zabrała życie 3,7 mln ludzi, a ok. 40 mln straciło dach nad głową.  

Jangcy, będąca najdłuższą azjatycką rzeką oraz jedną z głównych dróg wodnych na świecie, była źródłem powodzi niejednokrotnie. Do największych powodzi z jej udziałem zalicza się te z 1870, 1931, 1954, 1998, 2010 i 2020 r., choć w XXI w. skutki powodzi znacznie zminimalizowała kontrowersyjna Tama Trzech Przełomów.

Powodzie na Rzece Żółtej w Chinach

Chin nie oszczędzały też powodzie mające źródło w Rzece Żółtej (Huang He), drugiej największej w tym kraju. Wśród trzech największych wymienia się te z lat 1887, 1931 (wspólnie z Jangcy) oraz 1938 r. Uważa się, że w 1887 r. powódź zabiła bezpośrednio oraz pośrednio (wskutek chorób i głodu) pomiędzy 900 tys. a 2 mln ludzi. 

Z kolei powódź z 1938 r. została wywołana przez człowieka. W trakcie trwania II wojny chińsko-japońskiej, na polecenie chińskiego Kuomintangu wojska przerwały wały na Huang He. Pierwotnym celem takiego działania było spowolnienie ruchu wojsk japońskich. Sytuacja wymknęła się jednak spod kontroli. Woda zabiła blisko 800 tys. cywilów, a 4 mln musiało opuścić swoje domy. Chińczycy długo próbowali zrzucić winę za to, co się stało, na japońskie bombardowania.

Zobacz też: Lotnisko w Dubaju zamknięte przez powódź! Samoloty niemal pływały po płycie

Największe powodzie w historii: powódź w Kaifeng w 1642 r.

W trakcie chłopskiego powstania w Chinach pod dowództwem Li Zinchenga, które obaliło później panującą dynastię Ming, powstańcy posunęli się do wywołania powodzi. Nie mogąc zdobyć miasta Kaifeng, oddziały postanowili przerwać tamę na Rzece Żółtej (Huang He) i zatopić miasto. Szacuje się, że w wyniku tego działania zginęło 300 tys. osób. 

Miała być to szczególnie drastyczna powódź, bowiem jak wskazują nowe badania geologiczne, mury miejskie zawaliły się tylko częściowo. To spowodowało, że miasto stało się jakby basenem, z którego nie odpływała woda.

Johnstown 1889 r.

Powódz w Johnstown w USA w 1889 r. to kolejna z najtragiczniejszych powodzi w historii. Ulewnych deszczy nie wytrzymała wówczas tama na jeziorze Conemaugh w Pensylwanii. Jej pęknięcie spowodowało uwolnienie 16 mln ton wody, a potężna fala wody uderzyła w pobliskie Johnstown. Zabiła 2200 osób. To powódź, która zapisała się w amerykańskiej pamięci i spowodowała, że większą wagę zaczęto przywiązywać do właściwego projektowania tam i zbiorników wodnych. Nikt nie został wówczas pociągnięty do odpowiedzialności finansowej.

Jeśli jesteśmy już przy amerykańskich rzekach, to przez lata USA zmagały się z Missisipi i Missouri. Przykładowo powódź z 1993 r. na Środkowym Zachodzie spowodowała straty w wysokości ponad 30 mld USD, choć zabiła „tylko” 48 osób.

Powódź w Pakistanie w 2010 r. i 2022 r.

Jedną z największych powodzi we współczesnej historii świata są te, która nawiedziły Pakistan w 2010 r. i 2022 r.  Do obu przyczyniły się obfite monsunowe deszcze. W pierwszej z nich życie straciło 2 tys. osób i objęła ok. 25 proc. powierzchni kraju. Straty oszacowano na 43 mld USD.

Po 12 latach Pakistan musiał po raz kolejny zmierzyć się z ogromną powodzią. W 2022 r. objęła ona jeszcze większy teren, bo ok. ⅓ państwa. W niektórych miejscach opady nawet 8-krotnie przekraczały średnią sumę opadów. Bezpośrednie skutki odczuło 33 mln ludzi. Za skalę powodzi wiele osób wini zmiany klimatu.

Zobacz też: Powodzie w Pakistanie: miliony przesiedlonych, ponad tysiąc zginęło

Powódź tysiąclecia z 1997 r.

Do listy dołączamy także powódź, która dobrze zapisała się w pamięci Polaków. Ulewny deszcz, który nawiedził nasz kraj w 1997 r., stał się przyczyną powodzi, która pochłonęła 54 ludzkie życia, a jej bezpośrednie skutki dotknęły mienia ćwierć miliona osób. Szacuje się, że straty materialne sięgnęły 5,5 mld zł.