Irańska ”flota cieni” objęta nowymi sankcjami USA

W środę 4 grudnia agencja Reutera podała informację o nałożeniu przez administrację USA nowych sankcji wobec irańskiej ”floty cieni”. Są to kolejne działania, które zostały podjęte w ramach zwalczania nielegalnego eksportu ropy przez Iran. Ostatnie takie poszerzenie sankcji nastąpiło w październiku 2024 roku. Była to wtedy forma odwetu USA za irański atak rakietowy na Izrael.

• Irańska ”flota cieni” osiągnęła szczyt swojej działalności w czasie prezydentury Joe Bidena. Do sierpnia 2023 była ona w stanie nielegalnie eksportować ponad 2,2 milionów baryłek dziennie.
• Administracja USA zdecydowała się na poszerzenie sankcji. Obejmą one łącznie 35 podmiotów jak i statków związanych z ”flotą cieni”.
• Donald Trump jest ostrym przeciwnikiem Iranu. Pokazał to jeszcze w okresie swojej pierwszej kadencji.

Pierwsze sankcje i powstanie irańskiej ”floty cieni”

Kiedy w 1978 roku w Iranie doszło do rewolucji islamskiej mało, kto spodziewał się jakie konsekwencje przyniesie to dla świata. Rok później, czyli 1979 roku, USA nałożyło pierwsze sankcje gospodarcze na Islamską Republikę Iranu. Ameryka zdecydowała się wtedy na nałożenie embarga jak i zamrożenia irańskich aktywów trzymanych w USA.

Kolejna fala sankcji nastąpiła w 1984 roku. Była ona związana z wojną iracko-irańską, w konflikcie tym USA popierało pierwsze z państw. Zdecydowano się wtedy nałożyć embargo na eksport broni do Iranu. Skutkowało to coraz większymi problemami dla irańskiej armii, która miała na wyposażeniu znaczną ilość sprzętu amerykańskiego. Przykładem takiego działania są części do samolotów F-14. Każda wycofana maszyna tego typu była niszczona przez specjalnie skonstruowaną niszczarkę, tak by Iran nie miał najmniejszej szansy pozyskać części do samolotów tego rodzaju.

To właśnie te sankcj jak i szereg pomniejszych spowodował, iż Iran zainwestował we ”flotę cieni”. Podmioty jak i jednostki niepowiązane bezpośrednio z Iranem są wykorzystywane do eksportu irańskiej ropy na zagraniczne rynki. Pieniądze zdobyte z tego procederu bezpośrednio zasilały między innymi irański program nuklearny.

Zobacz także: Ceny ropy maleją, tak jak ryzyko ataku Izraela na irańskie obiekty naftowe

Pierwsza prezydentura Donalda Trumpa

Donalnd Trump od początku swojej kadencji w 2017 roku był jawnym przeciwnikiem Iranu. W 2018 roku prezydent wycofał USA z porozumienia nuklearnego zawartego z Iranem. Spowodowało to eskalacje konfliktu między państwami. Lata 2018-2021 były naznaczone licznymi incydentami, które groziły wybuchem realnej wojny na Bliskim Wschodzie.

Powodem takich działań było przeświadczenie Donalda Trumpa o skuteczności silnego nacisku na Iran. Prezydent był skłonny eskalować konflikt w celu coraz to większej presji na Teheran. To właśnie okres prezydentury Donalda Trumpa jest czasem największego osłabienia irańskiej ”floty cieni”. Szacuje się, iż w tamtym okresie nielegalny eksport ropy obejmował jedynie 300 tysięcy baryłek dziennie.

Zobacz także: Iran zablokuje Cieśninę Ormuz? Dostawy ropy do Europy zagrożone!

Prezydentura Joe Bidena

Wybory 2021 roku spowodowały jednak zmiany. Wygrana Joe Bidena oznaczała zluzowanie polityki wobec Iranu. Skutkiem tego była odbudowa potencjału ”floty cieni”. Jej skuteczność rosła nieprzerwanie aż do sierpnia 2023 roku, wtedy też Iran pomimo embarga eksportował ponad 2,2 miliony baryłek ropy dziennie.

Jednak wraz z eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie administracji Joe Bidena zdecydowała się na wzór poprzednika zaostrzyć politykę. Wojna w Stefie Gazy oraz ataki Huti z Jemenu spowodowały, iż USA ponownie zaangażowało się w zwalczanie nielegalnego eksportu irańskiej ropy.

Najnowsze sankcje z 4 grudnia 2024 objęły 35 podmiotów jak i statków związanych z działalnością ”floty cieni” Jednak działania te są mocno spóźnione. Republikanie jak i grupy związane z irańską opozycją zarzucały od długiego czasu zbyt wolne działanie administracji Bidena. Skutkiem takiej powolnej reakcji są bez wątpienia wyniki, jakie osiągnęła irańska ”flota cieni” w poprzednim roku.