Oczekiwana długość życia w Polsce znowu wzrosła!

Wskaźnik informujący ile wynosi długość życia w Polsce, udowodnił trend wzrostowy polegający na zwiększeniu się liczby lat, jakich możemy dożyć. Ile wynosi wzrost i jak oblicza się wskaźnik oczekiwanej długości życia? Po odpowiedzi zapraszam do dalszej części niniejszego artykułu.

• Trzydziestolatek może statystycznie oczekiwać jeszcze około 49 lat życia (591,5 miesiąca), natomiast 60-latek już tylko około 22 lata (266,4 miesiąca).
• W wieku 80 lat średnia długość dalszego życia spada do około 8,8 lat (105,7 miesiąca), a w wieku 90 lat wynosi nieco ponad 4,48 lat (53,8 miesiąca).
• Jeśli spojrzymy na dane w podziale na płeć, kobiety w Polsce w 2023 roku żyły średnio 82,4 lata, czyli o 0,5 roku dłużej niż w 2019 roku i o 6,5 roku dłużej niż w 1993 roku.

Czym jest wskaźnik oczekiwanej długości życia?

Oczekiwana długość życia po urodzeniu to inaczej przeciętna liczba lat, jakie przeżyłaby osoba urodzona w danym roku, gdyby przez całe życie obowiązywały te same warunki umieralności, co w momencie jej narodzin. Inaczej mówiąc, zakłada się, że prawdopodobieństwo śmierci w każdym wieku pozostanie niezmienne. Taki sposób wyliczeń sprawia, że faktyczna długość życia może być dłuższa, niż wskazuje ten wskaźnik. Wynika to z tego, że postęp medycyny i poprawa warunków życia sprawiają, że ryzyko zgonu w poszczególnych grupach wiekowych z czasem spada.

Metoda obliczania długości życia w ten sposób ma również wpływ na wysokość emerytur w Polsce – i to w sposób, który działa na korzyść emerytów. Ponieważ składki zgromadzone przez całe życie dzielone są przez prognozowane dalsze trwanie życia w momencie przejścia na emeryturę, a to jest często niedoszacowane, faktycznie oznacza to wyższe świadczenia dla seniorów.

Jak się to oblicza oczekiwaną długość życia w Polsce?

Powyższe pytanie objaśnił już wcześniej w swoim artykule Adam Suraj, redaktor Obserwatora Gospodarczego w swoim artykule pod tytułem „Oczekiwana długość życia w Polsce wzrosła, ale co to za życie„. Przytoczę zatem jego wyjaśnienia, jak należy obliczać ten wskaźnik.

Kiedy mówimy o dalszym trwaniu życia w danym wieku, to warto dodać, że wskaźnik ten wylicza się w praktycznie taki sam sposób. Dodaje się jednak jeszcze jedno założenie. Jak nietrudno się domyślić, w celu jego wyliczenia trzeba założyć, że osobie żyjącej w badanym roku udało się dożyć do określonego wieku. Powoduje to, że suma wieku osoby oraz jej dalszego trwania życia jest większa od oczekiwanej długości życia w momencie urodzenia. Przykładowo w 2022 roku średnia dalsza długość życia 15-latka wyniosła 58,9 lat (58,9 +15 = 73,9). Z kolei oczekiwana długość życia w Polsce w przypadku mężczyzn osiągnęła 73,4 lata, czyli aż o pół roku mniej – wyjaśnia Adam Suraj, redaktor Obserwatora Gospodarczego

Nowa tablica średniego dalszego trwania życia, opublikowana przez Główny Urząd Statystyczny, powinna przykuć uwagę osób przechodzących na emeryturę między 1 kwietnia 2025 r. a 31 marca 2026 r. Warto zauważyć, że liczba miesięcy dalszego życia maleje wraz z wiekiem, co jest zgodne z naturalnym procesem starzenia się populacji. Na przykład 30-latek może statystycznie oczekiwać jeszcze około 49 lat życia (591,5 miesiąca), natomiast 60-latek już tylko około 22 lata (266,4 miesiąca). W wieku 80 lat średnia długość dalszego życia spada do około 8,8 lat (105,7 miesiąca), a w wieku 90 lat wynosi nieco ponad 4,48 lat (53,8 miesiąca).

W 2023 roku średnia oczekiwana długość życia w Polsce wyniosła 78,6 lat. To o 0,6 roku więcej niż przed pandemią w 2019 roku (78 lat) i aż o 7,1 lat więcej niż trzy dekady temu w 1993 roku, kiedy wynosiła 71,5 lat. Dla porównania, średnia dla całej Unii Europejskiej w 2023 roku była wyższa i wyniosła 81,5 lat, co plasuje Polskę na 21. miejscu wśród 27 krajów Wspólnoty. Z przedstawionych danych wynika, że średnie dalsze trwanie życia w Polsce wzrosło w porównaniu z poprzednimi latami. Na przykład osoba w wieku 30 lat ma obecnie przed sobą średnio 49,3 roku życia, podczas gdy w poprzednim roku było to 48 lat, co oznacza wzrost o jeden rok i trzy miesiące.

Zobacz także: Wyniki finansowe Żabki. Sklep z płazem przeskoczył oczekiwania analityków!

Podobny trend obserwuje się w innych grupach wiekowych. Na przykład dla osób w wieku 65 lat średnie dalsze trwanie życia wynosi obecnie 220,8 miesiąca, podczas gdy w poprzednim roku było to 211,9 miesiąca, co stanowi wzrost o 8,9 miesiąca. ​

Wzrost średniego dalszego trwania życia jest pozytywnym sygnałem świadczącym o poprawie warunków życia i opieki zdrowotnej w Polsce. Jeśli spojrzymy na dane w podziale na płeć, kobiety w Polsce w 2023 roku żyły średnio 82,4 lata, czyli o 0,5 roku dłużej niż w 2019 roku i o 6,5 roku dłużej niż w 1993 roku, kiedy średnia wynosiła 75,9 lat. W przypadku mężczyzn oczekiwana długość życia w 2023 roku to 74,8 lat, czyli o 0,7 roku więcej niż przed pandemią (74,1 lat w 2019 roku).

Jakie jest znaczenie powyższych danych?

Dane te mają kluczowe znaczenie przy wyliczaniu emerytury, ponieważ zgromadzony kapitał emerytalny dzieli się przez przewidywaną liczbę miesięcy dalszego życia.  Im dłuższa prognoza dalszego życia, tym niższa miesięczna emerytura, ponieważ kapitał musi wystarczyć na większą liczbę lat. Z kolei krótsza prognoza oznacza wyższą miesięczną emeryturę. Z punktu widzenia ubezpieczonych istotne jest, że mogą skorzystać z wcześniejszych tablic, jeśli okażą się one korzystniejsze.

Zobacz także: Kierowcy masowo oddają swoje Tesle! No nie zgadniecie przez kogo

Analizując zmiany w stosunku do poprzednich lat, można zauważyć, że średnie dalsze trwanie życia stopniowo rośnie, co może być wynikiem różnych czynników, takich jak lepsza opieka zdrowotna czy zmiany w stylu życia. Wzrost ten może oznaczać nieznacznie wpłynąć na wysokość emerytury dla nowych świadczeniobiorców.

Z danych wynika również, że różnice w długości życia między poszczególnymi grupami wiekowymi maleją wraz z wiekiem – młodsze osoby mają większy rozstrzał w przewidywanej długości życia niż seniorzy. Jest to naturalne zjawisko związane z selekcją populacyjną – osoby, które dożyły starszego wieku, zazwyczaj są zdrowsze i mają bardziej stabilne perspektywy dalszego życia.