Gospodarka Malezji stawia na AI. Czy to nowa potęga technologiczna Azji?

Gospodarka Malezji coraz śmielej stawia na technologię, wykorzystując globalne zmiany w sektorze produkcji. Przykładem jest decyzja austriackiej firmy AT&S, która w 2024 roku otworzyła nową fabrykę w Kulim, w stanie Kedah. Inwestycja o wartości 1,7 miliarda euro to największy projekt w historii firmy i docelowo stworzy 6 000 miejsc pracy w Malezji.

• Malezja jest szóstym największym eksporterem półprzewodników na świecie, ale dotychczas skupiała się głównie na montażu i testowaniu chipów.
• Od 2022 roku premier Malezji Anwar Ibrahim odwiedził ponad 30 krajów, aktywnie zabiegając o inwestycje zagraniczne.
• Niemal jedna trzecia malezyjskich pracowników zarabia mniej niż 2 000 ringgitów (450 dolarów) miesięcznie, a rząd chce to zmienić.

Dlaczego Malezja?

Firma technologiczna AT&S, podobnie jak wiele innych firm, zdało sobie sprawę z ryzyka nadmiernej koncentracji produkcji w jednym kraju. Pandemia COVID-19 oraz wojna handlowa między USA a Chinami przyspieszyły proces dywersyfikacji łańcuchów dostaw. Malezja okazała się atrakcyjną alternatywą dzięki strategicznemu położeniu, rozwiniętej infrastrukturze i neutralnemu podejściu do globalnych konfliktów gospodarczych.

Gospodarka Malezji stawia na półprzewodniki

Nowa fabryka AT&S w Kulim Hi-Tech Park znajduje się w pobliżu Penang – regionu znanego jako „Dolina Krzemowa Wschodu”. Od lat 70. XX wieku funkcjonuje tam silne centrum półprzewodnikowe, przyciągające globalnych gigantów. Jednym z kluczowych klientów AT&S jest amerykańska firma AMD, co dodatkowo podkreśla znaczenie tej lokalizacji.

Nasi klienci są tutaj, a w okolicy działa około 4 000 małych i średnich przedsiębiorstw, co świetnie wspiera łańcuch dostaw – podkreśla Suan See Yap, starsza wiceprezes AT&S

Gospodarka Malezji z nową strategią i zachowaniem neutralności

Malezja ma ambicje stać się liderem w branży AI. Premier Anwar Ibrahim widzi w technologii szansę na transformację gospodarczą kraju, zwłaszcza w kontekście poprawy wydajności pracy i wzrostu wynagrodzeń. Niemal jedna trzecia malezyjskich pracowników zarabia mniej niż 2 000 ringgitów (450 dolarów) miesięcznie, a rząd chce to zmienić.

Od 2022 roku premier Malezji Anwar Ibrahim odwiedził ponad 30 krajów, aktywnie zabiegając o inwestycje zagraniczne. W efekcie w 2023 roku Malezja zatwierdziła rekordowe inwestycje o wartości 38,5 miliarda dolarów – o 15% więcej niż rok wcześniej. Malezja konsekwentnie trzyma się polityki neutralności w globalnych konfliktach. Jak mówi premier Malezji Anwar Ibrahim:

Nasz rząd stara się być neutralny i budować relacje z wszystkimi krajami. Można powiedzieć, że chcemy być Organizacją Narodów Zjednoczonych półprzewodników — oznajmia Anwar Ibrahim premier Malezji

Inwestycje w centra danych

Amazon, Google, ByteDance i Microsoft planują budowę centrów danych, które będą wspierać rozwój AI i usług w chmurze. Microsoft zamierza otworzyć trzy centra w Kuala Lumpur, co ma przynieść 10,9 miliarda dolarów przychodów i stworzyć ponad 37 500 miejsc pracy w ciągu czterech lat.

W Malezji mamy świetną infrastrukturę sieciową, co sprawia, że adopcja AI będzie szybka – mówi Andrew Lau Dyrektor programów strategicznych Microsoft w Malezji

Przemysł półprzewodnikowy kluczowym sektorem

Malezja jest szóstym największym eksporterem półprzewodników na świecie, ale dotychczas skupiała się głównie na montażu i testowaniu chipów. Nowa strategia zakłada inwestycje o wartości 25 miliardów ringgitów (5,6 miliarda dolarów) w rozwój bardziej zaawansowanych procesów produkcyjnych. Plan obejmuje m.in. utworzenie 10 malezyjskich firm zajmujących się projektowaniem chipów oraz przeszkolenie 60 000 inżynierów.

Zobacz także: Cyberbezpieczeństwo w UE jest skrajnie niedofinansowane! USA zostawiają Europę daleko w tyle

Jednym z kluczowych kroków w realizacji tej strategii jest współpraca z brytyjską firmą Arm. Malezja przeznaczy 250 milionów dolarów na dostęp do licencji, technologii i know-how związanych z półprzewodnikami. Premier Malezji Anwar Ibrahim podkreśla:

To jeden z najbardziej ambitnych planów technologicznych w historii Malezji. Nasze własne chipy AI będą projektowane, produkowane i sprzedawane na całym świecie — stwierdza premier Anwar Ibrahim

Czy gospodarka Malezji stanie się liderem produkcji technologii

Na początku trzeba podkreślić, że światowym liderem w produkcji półprzewodników nadal jest Tajwan, który w 2024 roku odpowiadał za 70% wartości światowego rynku usług produkcji półprzewodników na zlecenie (tzw. foundry). Kluczową rolę odgrywa tutaj firma TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company), która w 2023 roku osiągnęła przychody na poziomie 69,3 miliarda dolarów, wyprzedzając tym samym Intela i Samsunga.

Zobacz także: Biedronka wybuduje olbrzymie centrum dystrybucyjne. Praca dla pół tysiąca osób

Należy przy tym odróżnić producentów półprzewodników na zlecenie (foundry), takich jak TSMC, od firm projektujących i produkujących własne układy. W tej drugiej kategorii, według danych z 2023 roku, Intel odzyskał pozycję największego producenta półprzewodników na świecie, osiągając sprzedaż na poziomie 48,7 miliarda dolarów, mimo spadku o ponad 16% w porównaniu z poprzednim rokiem. ​

Malezji to jednak nie zniechęca. Natomiast musi się ona zmierzyć z pewnymi wyzwaniami. A jednym z  największych pozostaje niedobór wykwalifikowanej kadry. Przemysł potrzebuje około 50 000 inżynierów, podczas gdy krajowe uczelnie dostarczają jedynie 5 000 absolwentów rocznie. Rząd rozważał czasowe zatrudnianie zagranicznych absolwentów, ale pomysł spotkał się z oporem ze strony związków zawodowych.

Mimo tych trudności Malezja konsekwentnie dąży do pozycji globalnego lidera w branży AI i półprzewodników. Jeśli obecna strategia się powiedzie, kraj może osiągnąć status gospodarki wysokorozwiniętej jeszcze przed planowanym rokiem 2030.