Polska patrzy na wschód. Kazachstan może być bramą do Azji

Współpraca gospodarcza Polski z Kazachstanem zyskuje na znaczeniu, mimo przejściowego spadku eksportu w 2024 roku. Kazachstan pozostaje strategicznym partnerem handlowym w Azji Centralnej, a trwające negocjacje handlowe oraz reformy wewnętrzne stwarzają warunki do dalszego rozwoju wymiany towarowej i inwestycji.

• Współpraca gospodarcza Polski z Kazachstanem rozwija się mimo spadku eksportu w 2024 roku.

• Trwają negocjacje w sprawie zniesienia barier handlowych i tranzytowych w regionie.

• Kazachstan przyciąga inwestorów dzięki reformom, zasobom surowców i położeniu tranzytowemu.

Współpraca handlowa między Polską a Kazachstanem rozwija się mimo obserwowanego w 2024 roku spowolnienia eksportu. Według danych Tygodnika Gospodarczego PIE, wartość polskiego eksportu do Kazachstanu wyniosła w ubiegłym roku ok. 964,2 mln USD. To o 25,3 proc. mniej niż rok wcześniej, jednak prognozy wskazują, że rzeczywisty wynik może być bliższy 1 mld USD. Eksport produktów rolno-spożywczych z Polski osiągnął poziom 143,2 mln USD.

Międzyrządowe rozmowy koncentrują się obecnie na znoszeniu barier w handlu, w szczególności w sektorze rolno-spożywczym. Jednym z najistotniejszych tematów jest zniesienie zakazu tranzytu, który obecnie blokuje dostęp polskich produktów do innych krajów Azji Centralnej poprzez terytorium Kazachstanu. Jego zniesienie mogłoby istotnie poprawić pozycję polskich eksporterów w całym regionie.

Sektor spożywczy, szczególnie pieczywo, wyroby cukiernicze i słodycze, ma według analiz PIE największy potencjał wzrostu w latach 2024–2029. Zakończenie negocjacji handlowych z Kazachstanem mogłoby otworzyć dodatkowe kanały dystrybucji i wzmocnić konkurencyjność polskich firm na lokalnym rynku.

Atrakcyjność inwestycyjna Kazachstanu rośnie

Kazachstan wykorzystuje swoje położenie geograficzne oraz zasoby surowcowe, aby przyciągać partnerów handlowych i inwestorów zagranicznych. Kraj ten dysponuje jednymi z największych na świecie złóż surowców energetycznych: ropy naftowej, gazu ziemnego i uranu. W 2023 r. Kazachstan odpowiadał za 39 proc. światowej produkcji uranu, co czyni go globalnym liderem w tym segmencie.

Eksport surowców energetycznych oraz rozwój przemysłu wydobywczego i metalurgicznego stanowią fundament gospodarki kraju. Istotne znaczenie ma również rola Kazachstanu jako węzła tranzytowego na szlaku handlowym łączącym Europę z Azją – w tym także w ramach chińskiej inicjatywy Pasa i Szlaku.

W odpowiedzi na rosnącą konkurencję o kapitał międzynarodowy, Kazachstan przeprowadził szereg reform, w tym przyjął nowy Kodeks Podatkowy w 2017 r., stworzył specjalne strefy ekonomiczne oraz powołał instytucje wspierające inwestorów zagranicznych, takie jak Astana International Financial Centre.

Stabilny wzrost w niepewnym otoczeniu

Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje wzrost nominalnego PKB Kazachstanu do poziomu 425,9 mld USD w 2030 r., co oznacza średnioroczny wzrost na poziomie 6,9 proc. w latach 2025–2030. W ujęciu realnym, czyli w cenach stałych, prognozowany jest wzrost o 3,5 proc. rocznie. Wzrostowi sprzyjać mają: rosnący popyt wewnętrzny, zwiększające się dochody ludności, rozwój kredytu konsumpcyjnego oraz utrzymujący się popyt na surowce energetyczne.

Równocześnie gospodarka Kazachstanu pozostaje podatna na zewnętrzne wstrząsy, w szczególności zmienność cen ropy i gazu na rynkach światowych. Dodatkowymi czynnikami ryzyka są możliwe napięcia geopolityczne w regionie oraz potencjalne objęcie Kazachstanu sankcjami wtórnymi w przypadku pogorszenia relacji z kluczowymi partnerami gospodarczymi.

Kontynuacja reform oraz utrzymanie korzystnych uwarunkowań zewnętrznych będą miały kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju gospodarczego Kazachstanu i stabilności współpracy z partnerami zagranicznymi – w tym z Polską.