Polacy z wiekiem mniej szczęśliwi – nietypowy trend na tle regionu

Czy Polacy są szczęśliwi? Odpowiedź na tego typu pytania zazwyczaj jest taka sama – to zależy. Zależy od tego kogo o to zapytamy. Niemniej poziom szczęścia w Polsce spada wraz z wiekiem, co jest odstępstwem od schematu z państw wysokorozwiniętych.

• 81% młodych Polaków (15–29 lat) deklaruje wysoki poziom dobrostanu.
• Tylko 62% seniorów (60+) ocenia swoje życie jako dobre.
• Polska jako jedno z niewielu państw OECD odnotowuje spadek szczęścia z wiekiem – odwrotnie niż np. w Szwecji czy Niemczech.

Szczęście Polaków spada wraz z wiekiem

Choć Polska zajmuje wysoką pozycję w globalnych rankingach dobrostanu, to szczegółowe analizy pokazują, że w przeciwieństwie do większości państw rozwiniętych, poziom szczęścia wśród Polaków maleje wraz z wiekiem. Badanie Global Flourishing Study, obejmujące ponad 240 tys. osób z 22 państw, wskazuje, że Polska znajduje się na 8. miejscu na świecie pod względem ogólnego poczucia dobrostanu. Jednak w analizie według grup wiekowych Polska wypada nietypowo – im starszy obywatel, tym mniej zadowolony z życia. Tak wynika z badań, na które powołuje się Polski Instytut Ekonomiczny.

To o tyle nietypowe, gdyż poziom poczucia szczęścia na oś XY to przybiera on zazwyczaj kształt litery U. To znaczy, że do wieku mniej więcej 42 lat poczucie szczęścia u ludzi maleje, a od tamtego momentu zaczyna rosnąć. Tym samym nierzadko do najszczęśliwszych należą osoby będące w starszym wieku. Jak widać, w Polsce nie do końca tak jest. Cały mechanizm poczucia szczęścia tłumaczył prof. Piotr Michoń w wywiadzie, który został załączony na końcu tekstu.

W grupie wiekowej 15–29 lat aż 81% Polaków oceniało swoje życie pozytywnie. Wśród osób w wieku 30–44 lata ten odsetek spada do 77%, a w grupie 45–59 lat wynosi już tylko 69%. Najniższy poziom odnotowano wśród seniorów – wśród osób powyżej 60. roku życia tylko 62% deklarowało wysoki poziom dobrostanu. Dla porównania, w krajach Europy Zachodniej czy Skandynawii trend jest odwrotny – wraz z wiekiem rośnie poczucie spełnienia i satysfakcji z życia.

Seniorzy mają za małe wsparcie instytucjonalne

Eksperci wskazują na kilka możliwych przyczyn tego zjawiska. Po pierwsze, Polacy w starszym wieku częściej odczuwają problemy zdrowotne, finansowe i społeczne. Wsparcie instytucjonalne i infrastruktura usług opiekuńczych w Polsce wciąż są niedostatecznie rozwinięte w porównaniu do bardziej zaawansowanych systemów skandynawskich czy niemieckich. Dodatkowo osoby starsze w Polsce częściej niż ich rówieśnicy za granicą mieszkają samotnie i rzadziej korzystają z aktywnych form spędzania czasu.

Po drugie, negatywne emocje nasilają się w obliczu niepewności geopolitycznej i gospodarczej. W badaniu MARS Happiness Index 2024 wskazano, że Polacy należą do grupy społeczeństw najbardziej zestresowanych codziennością. Do głównych źródeł niepokoju należą: wojna w Ukrainie, inflacja, sytuacja na rynku mieszkaniowym oraz trudności w systemie ochrony zdrowia.

Zobacz także: Czy za pieniądze można kupić szczęście? Niezależnie od dochodów, odpowiedź brzmi tak!

Powyższe problemy są z kolei jednymi z najczęściej wskazywanych, jako największe wyzwania dla Polski związane ze starzejącym się społeczeństwem. Jak widać, z wyzwaniami już teraz sobie nie radzimy, a należy zauważyć, że Polska ciągle jest stosunkowo młodym społeczeństwem, choć należy do grona krajów najszybciej się starzejących.

Wnioski te powinny stanowić sygnał ostrzegawczy dla decydentów publicznych. Starzejące się społeczeństwo wymaga nie tylko zwiększonych nakładów na opiekę zdrowotną, ale również wsparcia psychologicznego i społecznego. Rosnące znaczenie powinny zyskać programy aktywizacji seniorów, integracji międzypokoleniowej i edukacji cyfrowej osób starszych. Bez poprawy jakości życia w starszym wieku, pozytywny obraz dobrostanu społecznego w Polsce może się szybko zatrzeć.