Polscy mężczyźni mogą pomarzyć o długim życiu. Nie to co kobiety

Polska jest jednym z państw, gdzie długość życia kobiet jest zdecydowanie wyższa niż w przypadku mężczyzn. Eksperci wskazują na kilka kluczowych czynników. Chodzi m.in. o używki oraz wykształcenie. 

• Kobiety w Polsce żyją średnio o 7,5 roku dłużej niż mężczyźni. To 6. najwyższa różnica w Europie. Na Łotwie przewaga kobiet wynosi ponad 10 lat, w Estonii i na Litwie około 9 lat.
• Średnia różnica długości życia w UE to 5,3 roku. W Holandii i Norwegii nie przekracza 3 lat.
• Główne przyczyny krótszego życia mężczyzn w Polsce to choroby serca, alkohol, palenie papierosów i czynniki zewnętrzne.
• Nowotwory odgrywają mniejszą rolę niż w krajach zachodnich. Dominują choroby układu krążenia i urazy.
• Samobójstwa to druga przyczyna zgonów mężczyzn w wieku 15-44 lata, częstsza niż udary czy nowotwory płuc.
• W 2022 roku umieralność Polaków z powodu chorób alkoholowych była o 114% wyższa niż średnia UE. U kobiet wskaźnik zgonów związanych z alkoholem był o 89% wyższy od średniej unijnej.
• Wykształcenie ma ogromne znaczenie. Wśród osób z niskim wykształceniem różnica długości życia wynosi 9,6 roku, przy wyższym spada do 5,6 roku.

Kobiety w Polsce żyją zdecydowanie dłużej od mężczyzn

Możemy zauważyć, że od końca I wojny światowej kobiety zaczęły żyć zauważalnie dłużej niż mężczyźni, a różnica utrwaliła się we wszystkich państwach rozwiniętych. Początkowo przewaga kobiet systematycznie rosła, osiągając szczyt w latach 70. XX wieku. Później w Europie Zachodniej nastąpiło stopniowe wyrównanie, ale w Europie Środkowo-Wschodniej dysproporcje pozostały wysokie i do dziś są jednymi z największych na świecie. Na szczególną uwagę zasługuje nasza Polska.

Zobacz także: Umowa UE z Meksyk jest ogromną szansą dla europejskich eksporterów. Niekoniecznie dla polskich

Według danych Eurostatu z 2023 roku, kobiety we wszystkich państwach europejskich, z wyjątkiem Bułgarii i Węgier, mogły oczekiwać życia dłuższego niż 80 lat, a w wielu krajach ich średnia długość życia oscylowała wokół 85 lat. W przypadku mężczyzn wartości te mieściły się w przedziale 72-82 lata. Polska znalazła się w czołówce państw o największej różnicy między płciami, która wynosiła aż 7,5 roku, co lokowało kraj na 6. miejscu w Europie. Największe różnice notowano w krajach bałtyckich. Na Łotwie ponad 10 lat, a na Litwie i w Estonii około 9 lat. Dla porównania, średnia w Unii Europejskiej wynosiła 5,3 roku, a w krajach takich jak Holandia czy Norwegia różnica ta nie przekraczała 3 lat.

Dlaczego kobiety żyją dłużej od mężczyzn?

Według Specjalisty Polskiego Instytutu Ekonomicznego, Tomasza Mądrego, przyczyny tego zjawiska można sprowadzić do trzech głównych grup: chorób nowotworowych, chorób serca i tzw. czynników zewnętrznych. W Polsce, w odróżnieniu od wielu krajów, nowotwory nie są istotnym elementem wyjaśniającym tę dysproporcję. Znacznie większe znaczenie mają choroby układu krążenia, nasilane przez powszechne nawyki. Chodzi o nadmierne spożycie alkoholu oraz palenie papierosów. Równie ważne są czynniki zewnętrzne takie jak wypadki przy pracy, przemoc, samobójstwa i inne urazy, które w większym stopniu dotyczą mężczyzn niż kobiet.

Zobacz także: FedEx otwiera hub logistyczny w Stambule

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego podkreśla także znaczenie wykształcenia. Dane z 2022 roku wskazują, że różnica długości życia między kobietami a mężczyznami była znacznie większa wśród osób z niższym wykształceniem. W grupie trzydziestolatków z wykształceniem gimnazjalnym wynosiła aż 9,6 roku, podczas gdy wśród osób z dyplomem wyższym spadała do 5,6 roku. To dowodzi, że edukacja nie tylko wpływa na status społeczny i zawodowy, lecz także na długość i jakość życia.

Używki zwiększają umieralność naszych mężczyzn

Istotnym problemem pozostaje też alkohol. W 2022 roku umieralność polskich mężczyzn z powodu chorób związanych z jego konsumpcją była o 114 proc. wyższa niż średnia w UE, a w przypadku kobiet – o 89 proc. wyższa. Alkohol, w połączeniu z innymi czynnikami ryzyka, znacząco obciąża zdrowie mężczyzn, przyczyniając się do chorób serca i skracając oczekiwaną długość życia. Dodatkowym dramatycznym zjawiskiem są samobójstwa. W Polsce to druga najczęstsza przyczyna zgonów mężczyzn w wieku 15-44 lata. W tej grupie odpowiadają one za więcej utraconych lat życia niż nowotwory płuc, udary mózgu czy zawały serca.

Zobacz także: Niemcy w panice. Polacy wracają z robót do Polski

Perspektywy na przyszłość nie są optymistyczne. Zjawisko może się nasilać z powodu pogłębiającej się luki edukacyjnej między płciami. Obecnie w Polsce aż połowa kobiet w wieku 19-34 lata podejmuje studia, podczas gdy wśród mężczyzn ten odsetek wynosi zaledwie około 30%. To jedna z największych dysproporcji w Europie. Ponieważ wyższe wykształcenie sprzyja dłuższemu życiu, przewaga kobiet w tej dziedzinie będzie w kolejnych dekadach jeszcze silniej przekładała się na różnice w średniej długości życia między płciami.