W końcu awansujemy! Innowacyjność w Polsce rusza w górę

Najnowsze dane pokazują wzrost pozycji Polski w globalnym rankingu innowacyjności. Eksperci zaznaczają jednak, że to za mało, abyśmy przeszli transformacje modelu wzrostu naszej gospodarki oraz wskazują na poważne problemy strukturalne naszej innowacyjności.

• Polska zajęła 39. miejsce w Globalnym Indeksie Innowacyjności 2025, awansując o 1 pozycję względem 2024 roku.
• Liderami rankingu są Szwajcaria, Szwecja, USA, Korea Południowa i Singapur. Europa dominuje w zestawieniu 15 z 25 najbardziej innowacyjnych gospodarek świata to kraje europejskie.
• Polska zajmuje 11. miejsce na świecie pod względem zróżnicowania przemysłu. Nasz kraj uplasował się na 13. miejscu w zakresie udziału dóbr kreatywnych w eksporcie. Polska zajmuje 15. pozycję w rankingu wykorzystania internetu i usług mobilnych.
• W rankingu PISA Polska zajmuje 14. miejsce, a pod względem udziału badaczy w sektorze przedsiębiorstw 18. pozycję.

Polska awansuje w globalnym rankingu innowacyjności

Według najnowszych danych Polska awansowała na 39. pozycję w Globalnym Indeksie Innowacyjności 2025 przygotowanym przez Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO). To poprawa o jedno miejsce względem roku 2024, jednak wciąż plasuje nasz kraj w środku stawki państw ocenianych pod kątem potencjału innowacyjnego. Nie da się ukryć, że Polska wciąż pozostaje gospodarką opierającą się na prostych towarach, która, aby przejść do gospodarki o wyższej wartości dodanej, potrzebuje innowacyjności. Szerzej o zmianie naszego modelu wzrostu pisaliśmy w: Konsensus Warszawski – nowy model wzrostu dla Polski i Europy.

Zobacz także: Płaca minimalna w 2026 roku. Wiemy ile wyniesie na godzinę, netto i brutto!

Polska znalazła się tuż za Indiami, a przed Chorwacją, Litwą, Grecją czy Turcją. Liderami zestawienia pozostają, podobnie jak w poprzednich latach, Szwajcaria, Szwecja, Stany Zjednoczone, Korea Południowa i Singapur. Z perspektywy regionalnej Europa potwierdziła swoją dominującą pozycję. Jednak trzeba zaznaczyć, że są to głównie państwa z Europy Zachodniej. Nasz region wciąż posiada dużą przestrzeń wzrostu w tej dziedzinie. Dobrym przykładem wykorzystania innowacyjności jest Dania: Gospodarka Danii przeżywa boom. Cud Ozempic przełomem.

Jak podaje specjalista Polskiego instytutu Ekonomicznego Filip Leśniewicz, aż 15 z 25 najwyżej ocenionych gospodarek świata pochodzi z naszego kontynentu, w tym sześć znalazło się w pierwszej dziesiątce. Warto jednak zobaczyć jak zmieniała się innowacyjność w Polsce na przestrzeni lat. Raport na ten temat przygotowało Centrum Łukasiewicz: Potężny problem innowacyjności w Polsce. Większe nakłady nie przynoszą skutków.

Szczegóły wzrostu innowacyjności w Polsce

Polska wyróżnia się szczególnie pod względem zróżnicowania gospodarki, która zapewnia nam wzglądną stabilność przy globalnych wstrząsach. Zajmujemy 11. miejsce na świecie w kategorii dywersyfikacji przemysłu. Dobre wyniki notujemy również w obszarze gospodarki cyfrowej i kreatywnej gdzie osiągnęliśmy. 13. miejsce pod względem udziału eksportu dóbr kreatywnych w handlu zagranicznym,15. pozycja w wykorzystaniu internetu i usług mobilnych, a także 26. w intensywności aktywności programistów na GitHubie.

Zobacz także: Shein podbija Europę. 15 milionów nowych klientów w pół roku

Wskaźniki związane z kapitałem ludzkim także wypadają korzystnie. 14. miejsce w rankingu PISA mierzącym kompetencje piętnastolatków w czytaniu, matematyce i naukach przyrodniczych oraz 18. pozycja w udziale badaczy zatrudnionych w sektorze przedsiębiorstw. Warto wspomnieć, że obecna sytuacja polityczna związana z dużymi wydatkami na zbrojenia może pozytywnie przełożyć się na nasze sektor B+R. O tym również traktuje praca Centrum Łukasiewicz: Wojna motorem polskiego postępu. Wydatki na zbrojenia potrzebują reformy.

Znacznie gorzej Polska prezentuje się w obszarach demografii, polityki i inwestycji. Szczególnie niepokojące jest 124. miejsce w zakresie udziału młodych ludzi w populacji, co wskazuje na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa. 109. pozycja w kategorii stabilności otoczenia politycznego nie sprzyja przyciąganiu inwestycji i budowie przewidywalnych warunków dla biznesu. Ponadto niski poziom inwestycji w środki trwałe i zapasy (108. miejsce) może ograniczać przyszły potencjał rozwojowy.

Opinia ekspertów o polskiej innowacyjności

Eksperci zwracają uwagę, że chociaż GII jest przedstawiany jako kompleksowy miernik innowacyjności, to w praktyce pomija fundamentalne kwestie związane z dystrybucją efektów innowacji. Ranking nie pokazuje, kto faktycznie korzysta na innowacjach, czy wzrost produktywności przekłada się na wyższe wynagrodzenia i poprawę warunków pracy, czy też korzyści zatrzymywane są głównie przez globalne korporacje. Przykładem jest fakt, że największym wnioskodawcą patentowym w Warszawie jest Samsung Electronics, co pokazuje, że innowacyjność rozwijana lokalnie często zasila bilans zysków międzynarodowych firm, a nie krajowej gospodarki.

Zobacz także: Mała stolica średniego państwa. Warszawa z niedoborem populacji

Dlatego interpretacja indeksu wymaga ostrożności. Chociaż miejsce Polski w rankingu wskazuje na pewien postęp i mocne strony w cyfryzacji czy edukacji, to jednocześnie obnaża słabości systemowe. Chodzi o brak młodej siły roboczej, niestabilne otoczenie polityczne oraz zbyt niski poziom inwestycji, zwłaszcza publicznych. Indeks nie odpowiada też na pytanie, czy innowacyjność przyczynia się do wzrostu dobrobytu społecznego i sprawiedliwszej dystrybucji zysków. W tym sensie GII może być użytecznym punktem odniesienia, ale nie powinien być traktowany jako samodzielny cel polityki gospodarczej, lecz raczej jako element szerszej diagnozy, którą należy uzupełniać wskaźnikami uwzględniającymi strukturę gospodarki, warunki pracy i podział wartości dodanej.