Wysoka pensja? To nie dla nas, wolimy sens pracy i elastyczność

Badania wskazują, że bylibyśmy w stanie zrezygnować nawet z kilkunastu procent swojego wynagrodzenia jeżeli mielibyśmy bardziej elastyczny czas pracy, możliwość pracy zdalnej, krótszy dojazd do miejsca zatrudnienia, czy czulibyśmy, że nasza praca posiada sens.

• Prawie połowa pracowników w Niemczech oddałaby średnio 11% pensji za większą elastyczność pracy.
• Skrócenie dojazdów wyceniono na 16,1% wynagrodzenia. Dodatkowy dzień pracy zdalnej 10,2%, a  jeden dodatkowy dzień wolny w miesiącu 7,8%. Samodzielne ustalanie godzin pracy warte około 9%.
• 39% badanych w Niemczech jest gotowa poświęcić część zarobków za pracę o większej wartości społecznej.
• W Polsce 97% uznaje poczucie sensu pracy za ważne, a 63% za kluczowe.
• Także 97% Polaków ceni przyjazne godziny pracy i benefity. 

Praca zdalna i sens wysiłku. Dla wielu to ważniejsze niż pieniądze

Współczesny rynek pracy coraz wyraźniej pokazuje, że wynagrodzenie przestaje być jedynym czynnikiem decydującym o atrakcyjności zatrudnienia. Coraz większą rolę odgrywa poczucie sensu wykonywanej pracy oraz elastyczność organizacji czasu i miejsca. Przyczyniła się do tego szeroko wprowadzana forma pracy zdalnej w trakcie pandemii COVID-19. Dane z Niemiec i Polski potwierdzają, że dla wielu pracowników możliwość lepszego dopasowania pracy do życia osobistego czy wykonywanie obowiązków, które mają znaczenie społeczne, czy pomagają w samorozwoju, bywa ważniejsza niż maksymalizacja zarobków.

Zobacz także: Dyrektorzy zarabiają kilkadziesiąt razy więcej, niż nam się wydaje. Nierówności płac zaskakują [BADANIE]

Według badania przeprowadzonego w 2023 roku w Niemczech na próbie 5,5 tys. osób, prawie połowa pracowników byłaby skłonna zrezygnować średnio z 11% swojego wynagrodzenia w zamian za bardziej elastyczne warunki pracy w poniżej wymienionych kategoriach. Najwięcej, ponieważ aż 16,1% pensji, pracownicy byliby gotowi poświęcić za skrócenie czasu dojazdu, 10,2% za dodatkowy dzień pracy zdalnej, a 7,8% za jeden dodatkowy dzień wolny w miesiącu. Badanie potwierdziło więc, że to właśnie czas i autonomia stały się jednym z najcenniejszych dóbr współczesnego pracownika.

Inne badania potwierdzają ogólne wnioski

Wartości te są spójne z wcześniejszymi badaniami Maestas z 2018 roku, które wskazało, że możliwość samodzielnego ustalania godzin pracy jest dla pracowników warta około 9% pensji, a praca zdalna 4,1%. Z kolei Mas i Pallais zauważyli, że pracownicy są gotowi zrezygnować nawet z 8% wynagrodzenia, by mieć możliwość pracy zdalnej, oraz z 20%, by uniknąć narzuconego przez pracodawcę sztywnego grafiku. Dodatkowe dni urlopowe badani wyceniali jeszcze wyżej, ponieważ nawet na 23% płacy.

Zobacz także: Wypadek ciężarówki w Lublinie. Pijany Białorusin nie zmieścił się pod bramownicą

W Niemczech również aspekt społeczny pracy ma zauważalne znaczenie, chociaż mniejsze niż elastyczność. 39% badanych deklarowało gotowość rezygnacji z części zarobków w zamian za wykonywanie pracy o większej wartości społecznej. Na przykład pomagającej innym ludziom lub środowisku. Pracownicy średnio byli skłonni oddać 3% wynagrodzenia za poczucie, że ich wysiłek przynosi dobro wspólne.

Podobne tendencje widać w Polsce. Zgodnie z najnowszą edycją European Working Conditions Survey, 97% Polaków uznaje poczucie sensu pracy za aspekt bardzo lub dość ważny, z czego aż 63% określa je jako kluczowe. Dane z badania CBOS z 2021 roku potwierdzają, że to znaczenie rośnie. 39% respondentów stwierdziło, że ich praca zdecydowanie daje poczucie sensu, a kolejne 45%, że raczej tak.

Polacy chcą widzieć efekty swojej pracy

W porównaniu z poprzednimi latami to wyraźny wzrost i dowód, że motywacje Polaków na rynku pracy coraz bardziej przesuwają się w stronę wartości pozafinansowych. Co ciekawe, Polacy równie wysoko oceniają znaczenie przyjaznych godzin pracy i świadczeń pracowniczych. Także 97% uznaje je za istotne. Wspólnym mianownikiem obu zjawisk jest dążenie do równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz potrzeba autonomii w decyzjach o własnym czasie.

Zobacz także: Schyłek PRL: między planem a chaosem

Z makroekonomicznego punktu widzenia rosnące znaczenie poczucia sensu pracy i elastyczności nie jest jedynie kulturową zmianą, to czynnik wpływający na produktywność i rozwój społeczno-gospodarczy. Pracownicy, którzy widzą wartość w tym, co robią, i mają kontrolę nad organizacją swojej pracy, są bardziej zaangażowani, rzadziej doświadczają wypalenia zawodowego i rzadziej zmieniają pracodawcę. Z perspektywy firm oznacza to mniejszą rotację, wyższą efektywność i lepszą kulturę organizacyjną.

Wyniki badań stanowią jasny sygnał dla pracodawców. Inwestowanie w elastyczne modele pracy, możliwość rozwoju oraz nadanie pracy sensu mogę zapewnić pracownikom satysfakcje z wykonywanych obowiązków. W epoce postpandemicznej, w której praca zdalna i hybrydowa stały się standardem, a młodsze pokolenia coraz częściej poszukują w pracy znaczenia, to właśnie elastyczność i wartości stają się nową walutą konkurencyjności na rynku pracy.