Rozporządzenie Data Act wprowadza nowe zasady dotyczące udostępniania, wykorzystywania i przenoszenia danych pochodzących z produktów oraz usług cyfrowych. Pojawia się więc pytanie: co to oznacza dla firm, które opierają swój model działania na analizie danych i wyłączności wiedzy o użytkowaniu urządzeń? Czy wprowadzenie nowych obowiązków będzie korzystne, czy może wymagać poważnych przekształceń organizacyjnych?
Trudności w identyfikacji danych, które podlegają udostępnieniu
Pierwszym wyzwaniem będzie określenie, które dane podlegają obowiązkowi udostępnienia użytkownikowi lub innym podmiotom wskazanym przez użytkownika.
Akt w sprawie danych dotyczy informacji generowanych przez produkty skomunikowane i usługi powiązane. W wielu firmach oznacza to konieczność przeprowadzenia audytu strumieni danych – nie tylko technicznego, ale również operacyjnego.
Dane przesyłane z urządzeń często zawierają zarówno informacje dotyczące użytkownika, jak i elementy odzwierciedlające działanie wewnętrznych algorytmów producenta.
Udostępnieniu podlegają jednak dane generowane podczas korzystania z urządzenia (tzw. dane surowe), natomiast Data Act nie wymaga przekazywania modeli analitycznych, algorytmów ani wiedzy technicznej producenta.
Ich rozdzielenie może wymagać zmian w telemetrii, przebudowy baz danych, a nawet wdrożenia dodatkowych systemów kontroli dostępu.
Wpływ na modele biznesowe i przewagi konkurencyjne
W wielu sektorach dane stanowią przewagę rynkową. Przykładowo producenci maszyn analizują parametry pracy urządzeń, aby przewidywać awarie i sprzedawać usługi serwisowe oparte na analityce.
Data Act może zmienić tę sytuację – użytkownik będzie mógł przekazać dane innemu usługodawcy. To oznacza większą konkurencję na rynku usług posprzedażowych, ale także konieczność przedefiniowania wartości oferowanej klientom.
Firmy będą musiały odpowiedzieć sobie na pytania:
- Co jest moją przewagą, jeśli dane przestają być ekskluzywne?
- Jak zbudować ofertę, która pozostaje atrakcyjna nawet wtedy, gdy klient może korzystać z usług zewnętrznych?
Nowe obowiązki informacyjne wobec użytkowników
Przedsiębiorstwa będą musiały jasno informować użytkowników, jakie dane są zbierane i w jakiej formie mogą je otrzymać.
To oznacza konieczność przeglądu:
- instrukcji użytkowania,
- materiałów sprzedażowych,
- regulaminów usług,
- umów serwisowych.
W firmach, gdzie dokumentacja powstawała etapami przez wiele lat, uporządkowanie treści może być zadaniem złożonym i czasochłonnym.
Konsekwencje dla dostawców usług chmurowych
Data Act reguluje także przenoszenie danych między dostawcami usług przetwarzania danych. Firmy korzystające z chmury będą musiały wdrożyć możliwość zmiany dostawcy bez utraty danych i bez nadmiernych kosztów. Od 2027 roku dostawcy nie będą mogli pobierać opłat za transfer do innego usługodawcy.
To może zwiększyć mobilność klientów, a dostawcy usług będą musieli przygotować infrastruktury kompatybilne z interoperacyjnymi standardami.
Wzrost wymagań organizacyjnych
Firmy będą musiały wdrożyć procesy obsługi żądań przekazania danych:
- rejestrowanie wniosków,
- weryfikacja uprawnień,
- przygotowanie danych do przekazania w ustalonej formie.
Jeśli organizacja nie posiada uporządkowanego zarządzania danymi, proces ten może okazać się trudny do wdrożenia. Konieczne będzie także przeszkolenie zespołów oraz stworzenie instrukcji operacyjnych.
Jak się przygotować?
Dobrym punktem wyjścia jest analiza dostępnych interpretacji oraz ocena, czy firma znajduje się w grupie podmiotów objętych regulacją.
Warto zacząć od zapoznania się z przystępnym omówieniem regulacji: https://jdp-law.pl/newsletter/data-act-masz-do-czynienia-z-danymi-sprawdz-czy-cie-dotyczy-newsletter-jdp/
Następnie warto przeprowadzić audyt strumieni danych i określić:
- jakie dane zbiera firma,
- kto jest ich posiadaczem,
- jakie systemy je przetwarzają,
- czy istnieje możliwość technicznego ich udostępnienia.
Co dalej?
Data Act może wprowadzić zmiany w strategii produktów, usług posprzedażowych oraz strukturze współpracy z klientami. Dla niektórych organizacji będzie to konieczność dostosowania, dla innych szansa na rozwój usług opartych na analizie danych.
Data Act może przynieść korzyści rynkowe, ale również wymaga przygotowania technicznego, proceduralnego i komunikacyjnego. Warto rozpocząć analizę już teraz, by uniknąć presji czasu w momencie rozpoczęcia obowiązywania przepisów.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku pytań dotyczących konkretnej sytuacji zalecany jest kontakt z prawnikiem.
ARTYKUŁ SPONSOROWANY
