Polacy strasznie tyją. To ogromne koszty dla gospodarki

Otyłość staje się coraz poważniejszym problemem dla gospodarek państw rozwiniętych. Niestety Polska doświadcza coraz poważniejszych problemów związanych z nieprawidłową masą ciała. Eksperci zauważają, że Polacy tyją w zastraszającym tempie.

• 64,5% dorosłych Polaków ma nadwagę lub otyłość: 26,8% otyłość, 37,7% nadwaga. Analiza obejmuje 13,4 mln pacjentów POZ.
• Otyłość to już czynnik makroekonomiczny: obniża produktywność, zwiększa absencje i koszty zdrowia. Globalne koszty nadwagi/otyłości to około 2,19% światowego PKB w 2019 roku a w 2060 roku mają wynieść 3,29% globalnego PKB
• W Polsce było to 2,58% PKB w 2019 roku a w 2060 roku ma wzrosnąć do 4,86%. To drugi najwyższy wynik za Bułgarią (7,08%).
• Bezpośrednie koszty leczenia chorób współistniejących z otyłością w PL przekraczają 12 mld zł rocznie.

Otyłość w Polsce staje się coraz większym problemem gospodarczym

Problem otyłości i nadwagi staje się jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych i ekonomicznych XXI wieku. W Polsce, według najnowszych danych Narodowego Funduszu Zdrowia z października 2025 roku, 64,5% dorosłych ma nadwagę lub otyłość. Z czego 26,8% to osoby otyłe, a 37,7% osoby z nadwagą. Oznacza to, że niemal dwie trzecie dorosłej populacji znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca typu 2, choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory czy depresja.

Zobacz także: Niewykorzystane zasoby pracy? Nie w Polsce. Mamy najniższy poziom w UE

Dane pochodzą z analizy ponad 13,4 mln pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej, dla których obliczono wskaźnik BMI, który co prawda nie jest idealnym wskaźnikiem otyłości (osoby mocno umięśnione często są kwalifikowane w ramach „nadwagi”) to pozwala zobrazować ogólne prawidłości w społeczeństwie. Eksperci wskazują, że skala problemu sprawia, że otyłość przestaje być wyłącznie zagadnieniem medycznym, a staje się czynnikiem makroekonomicznym wpływającym na wzrost gospodarczy, wydajność pracy i stabilność finansów publicznych.

Z raportów międzynarodowych wynika, że ekonomiczne koszty otyłości i nadwagi obejmują nie tylko wydatki systemu ochrony zdrowia, ale również straty wynikające z niższej produktywności, większej liczby absencji chorobowych oraz przedwczesnych zgonów osób w wieku produkcyjnym. Według kompleksowego badania obejmującego 161 państw, w 2019 roku globalne koszty otyłości i nadwagi wyniosły 2,19% światowego PKB, a aż 38%. tej kwoty przypadło na Stany Zjednoczone. Prognozy wskazują, że jeśli obecne trendy się utrzymają, to do 2060 roku udział tych kosztów w światowym PKB wzrośnie do 3,29%, przy czym największy wzrost nastąpi w krajach o niskich i średnich dochodach. W niektórych przypadkach nawet 25-krotnie.

Problem otyłości dotyka wszystkie państwa rozwinięte

W Unii Europejskiej obciążenie gospodarek wynikające z otyłości ma wzrosnąć z 2,16% PKB w 2019 roku do 3,02% w 2060 roku. Dla Polski prognozy są znacznie bardziej niepokojące. Szacuje się, że ekonomiczne koszty otyłości i nadwagi zwiększą się z 2,58% PKB w 2019 roku do 4,86% PKB w 2060 roku, co uplasuje nas na drugim miejscu w całej UE, zaraz po Bułgarii z wynikiem 7,08% PKB. To oznacza, że niemal co dwudziesta złotówka wytworzona w gospodarce może być pośrednio tracona z powodu skutków nadwagi, zarówno w systemie zdrowia, jak i poprzez obniżoną produktywność zatrudnionych.

Ekspert Polskiego Instytutu Ekonomicznego, Hubert Pliszka, twierdzi że z punktu widzenia finansów publicznych problem ma charakter długofalowy. Szacunki OECD wskazują, że w latach 2020-2050 państwa członkowskie tej organizacji będą przeznaczać do 8% swoich budżetów zdrowotnych na leczenie powikłań otyłości. Oznacza to rosnące obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej, ale także presję na budżety emerytalne i społeczne. W Polsce już dziś koszty leczenia chorób współistniejących z otyłością, takich jak cukrzyca, nadciśnienie, czy miażdżyca, szacowane są na ponad 12 mld zł rocznie.

Zobacz także: Podwyżki Amazon nielegalne? Możliwe odszkodowania dla klientów

Rosnące obciążenie zdrowotne to efekt szybkich przemian społeczno-ekonomicznych, które zmieniają styl życia Polaków. Coraz powszechniejsza praca biurowa, spadek poziomu aktywności fizycznej, ograniczony dostęp do zdrowej żywności w mniejszych miejscowościach oraz zmiana wzorców żywieniowych. To wszystko czynniki, które napędzają epidemię otyłości. W państwach o niższych dochodach tempo tego procesu jest jeszcze szybsze, ponieważ urbanizacja i wzrost zamożności często prowadzą do upowszechnienia diety wysokokalorycznej, ubogiej w składniki odżywcze, ale taniej i łatwo dostępnej.

Politycy chcą walczyć z otyłością

W odpowiedzi na narastający kryzys zdrowotny państwa coraz częściej sięgają po instrumenty polityki publicznej. W dwunastu państwach Unii Europejskiej obowiązują już podatki od produktów o wysokiej zawartości tłuszczu, cukru i soli (HFSS), a Komisja Europejska rozważa harmonizację tego typu przepisów na poziomie wspólnotowym.

Zobacz także: Wysoka pensja? To nie dla nas, wolimy sens pracy i elastyczność

W Polsce funkcjonuje tzw. podatek cukrowy, wprowadzony w 2021 roku, który już w pierwszym roku obowiązywania przyniósł budżetowi ponad 1,5 mld zł wpływów, jednak jego skuteczność w ograniczaniu spożycia napojów słodzonych pozostaje ograniczona. Polityka publiczna coraz większy nacisk kładzie na profilaktykę, edukację żywieniową oraz promocję aktywności fizycznej. Te działania mają przynosić największe efekty w długim okresie, jednak wymagają konsekwencji.

Jeżeli trend wzrostu otyłości w Polsce nie zostanie zatrzymany, skutki będą coraz bardziej odczuwalne nie tylko w systemie zdrowia, ale w całej gospodarce. Polska, która w ostatnich latach była wśród liderów wzrostu gospodarczego w Europie, może w nadchodzących dekadach zmierzyć się z z poważnym problemem społecznym. Będziemy bogatym społeczeństwem, jednak coraz mniej zdrowym i droższym w utrzymaniu. Sprzyja temu również bardzo szybko starzejąca się populacja naszego państwa, która także będzie wymagała większej opieki lekarskiej.