Profilaktyka na plus, psychika pod presją. Polacy wchodzą w 2026 rok z mieszanymi nastrojami
Kondycja zdrowotna Polaków u progu 2026 roku nie daje się opisać jednym zdaniem. Z najnowszej edycji Barometru Providenta wyłania się obraz społeczeństwa coraz bardziej świadomego znaczenia profilaktyki, ale jednocześnie coraz silniej obciążonego stresem i niepewnością finansową. Choć większość z nas regularnie się bada, to codzienny dobrostan podkopują problemy ekonomiczne i presja życia w permanentnym napięciu.
Badanie pokazuje, że ponad dwie trzecie Polaków (67,3 proc.) wykonało w ciągu ostatniego roku podstawowe badania profilaktyczne. Najbardziej zdyscyplinowani okazali się seniorzy – w grupie 65+ aż ponad 85 proc. respondentów zadbało o kontrolę stanu zdrowia. Zupełnie inny obraz wyłania się wśród najmłodszych dorosłych. W grupie wiekowej 18–24 lata co siódma osoba w ogóle nie korzysta z badań profilaktycznych, co jest najwyższym wynikiem w całym zestawieniu.
Z jednej strony cieszy wysoka świadomość seniorów, którzy dają świetny przykład młodszym pokoleniom. Z drugiej, niepokoi podejście najmłodszych dorosłych, którzy często nie widzą potrzeby profilaktyki, dopóki nie pojawią się pierwsze dolegliwości – zwraca uwagę Karolina Łuczak, rzeczniczka prasowa Provident Polska.
Stres i pieniądze ważniejsze niż brak ruchu
Największym wrogiem dobrego samopoczucia okazuje się stres. Wskazuje na niego 37,5 proc. badanych, a zaraz za nim plasuje się sytuacja finansowa (32 proc.). Te dwa czynniki wyprzedzają zarówno szybkie tempo życia, jak i siedzący tryb funkcjonowania. Szczególnie alarmujące są dane dotyczące najmłodszych dorosłych – w pokoleniu Z stres jest głównym obciążeniem aż dla blisko 60 proc. respondentów. Seniorzy natomiast częściej niż inne grupy wskazują na niepokój związany z sytuacją geopolityczną.
Zdrowie kontra portfel
Choć potrzeba dbania o zdrowie jest powszechnie deklarowana, koszty wciąż pozostają realną barierą. Co szósty ankietowany przyznał, że w ostatnim roku zrezygnował z wizyty lekarskiej z powodów finansowych, a niemal 13 proc. nie wykupiło przepisanych leków. Jednocześnie poczucie bezpieczeństwa finansowego w razie nagłego leczenia jest bardzo niskie – tylko niespełna 6 proc. Polaków uważa, że byłoby w pełni gotowych na taki wydatek.
Paradoksalnie, mimo tej niepewności, ponad 60 proc. badanych nie posiada dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego.
Choć ogromna większość z nas czuje się nieprzygotowana finansowo na koszty nagłego leczenia, to wciąż rzadko sięgamy po dodatkowe ubezpieczenia medyczne – podkreśla Karolina Łuczak. – To właśnie brak odpowiedniego zabezpieczenia może w kryzysowej sytuacji spowodować największe obciążenie dla domowego budżetu i dodatkowy stres.
Internet i AI zamiast gabinetu
Źródłem wiedzy o zdrowiu wciąż najczęściej pozostają lekarze i inni pracownicy medyczni, ale rośnie znaczenie mniej formalnych kanałów. Już co trzeci Polak przyznaje, że w pierwszej kolejności sięga po ogólne zasoby internetu, by ocenić swój stan zdrowia. Coraz wyraźniej zaznacza się też rola sztucznej inteligencji – 13,5 proc. badanych deklaruje korzystanie z narzędzi takich jak ChatGPT czy Gemini. Wśród najmłodszych dorosłych niemal co czwarta osoba traktuje AI jako wsparcie w analizie problemów zdrowotnych.
Ostrożność zamiast wiary w poprawę
W sferze finansowej Polacy wchodzą w nowy rok z wyraźnie podzielonymi nastrojami. Około jedna trzecia badanych liczy na poprawę swojej sytuacji materialnej, jednak niemal połowa nie spodziewa się żadnych pozytywnych zmian. Optymizm dominuje wśród młodych – w grupie 18–24 lata poprawy oczekuje ponad połowa respondentów – natomiast wśród seniorów przeważa sceptycyzm.
Brak wiary w lepsze jutro przekłada się na konkretne decyzje. Blisko połowa Polaków planuje zwiększyć oszczędności, głównie poprzez ograniczenie jedzenia na mieście, codziennych zakupów, wydatków na odzież oraz rozrywkę. Jednocześnie coraz więcej osób deklaruje chęć pracy nad odpornością psychiczną. Nauka radzenia sobie ze stresem i techniki relaksacyjne znalazły się wśród najczęściej wskazywanych celów na nadchodzący rok, zwłaszcza wśród młodszych pokoleń.
