Tanie mieszkania na horyzoncie? UE stawia na budownictwo społeczne i walkę z biurokracją

Mimo że w 2025 roku Polska oddała do użytku 224,2 tys. mieszkań, co stanowi wzrost o 12,4 proc., sytuacja na rynku pozostaje trudna. Komisja Europejska ogłasza nowy plan ratunkowy dla mieszkalnictwa, który ma zmienić rzeczywistość milionów Europejczyków.

• Komisja Europejska planuje pierwszy szczyt mieszkaniowy UE oraz powołanie Europejskiego Sojuszu Na Rzecz Mieszkalnictwa, aby zahamować drastyczny wzrost cen.

• Aby zrównoważyć rynek, Europa potrzebuje 2,25 mln nowych mieszkań rocznie, co wymaga zwiększenia obecnej produkcji o 650 tysięcy jednostek.

• Od 2018 roku w Polsce oddaje się co najmniej 200 tys. lokali rocznie, a rok 2025 przyniósł wzrost o 12,4% r/r, osiągając poziom 224,2 tys. mieszkań.

Unia Europejska przygotowuje się do systemowej walki z kryzysem mieszkaniowym, wyznaczając rok 2026 jako kluczowy moment dla nowej polityki regionalnej. Głównym instrumentem zmian ma być Europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań, który opiera się na stymulowaniu podaży, reformach legislacyjnych oraz wsparciu osób najbardziej obciążonych kosztami najmu.

Skala wyzwań jest ogromna, ponieważ w ostatniej dekadzie ceny nieruchomości w Unii wzrosły o 60 proc., a czynsze o 20 proc., przy jednoczesnym spadku dynamiki nowych inwestycji. Według szacunków Komisji Europejskiej, aby zaspokoić popyt, wspólnotowy rynek powinien dostarczać 2,25 mln nowych lokali rocznie, co oznacza konieczność zwiększenia obecnej produkcji o ponad 600 tysięcy jednostek. Problem ten jest szczególnie odczuwalny w Polsce, gdzie 53 proc. mieszkańców dużych miast uznaje brak przystępnych cenowo lokali za kwestię wymagającą natychmiastowych działań.

Polska zajmuje w tym procesie niejednoznaczną pozycję. Z jednej strony kraj utrzymuje wysoką aktywność budowlaną, oddając rocznie od 2018 roku ponad 200 tysięcy mieszkań. W samym 2025 roku do użytku oddano 224,2 tys. lokali, co stanowi wzrost o 12,4 proc. w skali roku i potwierdza powrót tendencji wzrostowej na rynku. Mimo że wskaźniki nowych inwestycji w przeliczeniu na 1000 mieszkańców stawiają Polskę w ścisłej czołówce UE, ogólny zasób mieszkaniowy pozostaje relatywnie niski na tle regionu. Przy wyniku 426 mieszkań na 1000 osób Polska ustępuje Czechom czy Węgrom, a dodatkowym obciążeniem pozostaje niska dostępność finansowa metrażu w stosunku do średnich wynagrodzeń.

W odpowiedzi na te trudności unijna strategia kładzie nacisk na odrodzenie mieszkalnictwa socjalnego i komunalnego. W Polsce, mimo wieloletniego trendu spadkowego w tym segmencie, od ubiegłego roku obserwuje się zwiększone nakłady na Programy Budownictwa Społecznego i czynszowego. Równolegle Bruksela planuje naciski na uproszczenie procedur biurokratycznych, co w połączeniu z zaplanowanymi na 2026 rok siedemnastoma inicjatywami ma stworzyć bardziej stabilny i przewidywalny rynek nieruchomości w Europie.