Cena polityki oszczędnościowej. 170 tys. dodatkowych zgonów w Wielkiej Brytanii [BADANIE]

Z ustaleń badaczy wynika, że polityka oszczędnościowa w Wielkiej Brytanii przyniosła nieoczekiwane i negatywne konsekwencje zdrowotne. Ich szacunki wskazują, że skróciła ona oczekiwaną długość życia o ponad cztery miesiące oraz przyczyniła się do ok. 170 tys. dodatkowych zgonów.

• Po 2010 roku tempo wzrostu oczekiwanej długości życia w Wielkiej Brytanii wyraźnie spowolniło, szczególnie w przypadku mężczyzn. 
• Spowolnienie to zbiegło się w czasie z wprowadzeniem polityki oszczędnościowej, w wyniku której realne wydatki na usługi publiczne przestały rosnąć, a w niektórych przypadkach zaczęły spadać. 
• Analiza różnic między regionami wskazuje, że większe ograniczenia wydatków publicznych doprowadziły do spadku oczekiwanej długości życia o 4,1 miesiąca do 2019 roku.
• W latach 2010–2019 polityka oszczędnościowa przyczyniła się także do ok. 171 tys. nadmiarowych zgonów w Anglii i Walii (3,1% wszystkich zgonów w tym okresie). 

Powolne wydłużani życia w czasach oszczędności

Jak widać na zamieszczonym poniżej po lewej stronie wykresie, po 2010 roku oczekiwana długość życia w chwili urodzenia w Wielkiej Brytanii zaczęła rosnąć wyraźnie wolniej, szczególnie w przypadku mężczyzn. W latach 1999–2010 wydłużała się ona przeciętnie każdego roku o ok. 3,7 miesiąca w przypadku mężczyzn oraz o 2,7 miesiąca w przypadku kobiet. W kolejnych latach tempo wzrostu spadło do 1,2 miesiąca rocznie dla mężczyzn oraz 0,9 miesiąca dla kobiet.

Zobacz także: Politycy, szukając oszczędności, uderzają w przyszłość narodu – dzieci

To spowolnienie wzrostu oczekiwanej długości życia czasowo zbiegło się z wprowadzeniem w Wielkiej Brytanii polityki oszczędnościowej. Między innymi w związku ze skutkami globalnego kryzysu finansowego zdecydowano się znacząco ograniczyć wydatki publiczne. Zgodnie z danymi przedstawionymi na wykresie po prawej stronie, po 2010 roku realne (tj. skorygowane o inflację) publiczne wydatki na mieszkańca na zdrowie oraz ochronę socjalną uległy stagnacji. Z kolei wydatki na edukację w tym okresie gwałtownie spadły.

Korelacja czy może jednak coś więcej?

Czy jest to zwykły zbieg okoliczności? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć badacze Yonatan Berman oraz Tora Hovland w artykule naukowym zatytułowanym „Wpływ polityki oszczędnościowej na śmiertelność i oczekiwaną długość życia”. Aby lepiej zrozumieć przyczyny i skutki obserwowanych zjawisk, autorzy wykorzystali fakt, że choć polityka oszczędnościowa została wprowadzona na poziomie całego kraju, jej konsekwencje nie były odczuwane jednakowo we wszystkich regionach. Niektóre z nich były znacznie bardziej narażone na skutki cięć wydatków niż inne. W związku z tym badacze skonstruowali miary narażenia na skutki reformy, wyrażone jako spadek wydatków na świadczenia socjalne oraz ochronę zdrowia w przeliczeniu na jednego mieszkańca w latach 2010–2015, na poziomie jednostek samorządu lokalnego. Następnie wyniki te zostały zagregowane do poziomu kraju, co umożliwiło całościową ocenę skutków reformy.

Zobacz także: Jak wielki kryzys wraz z polityką oszczędności doprowadził do upadku Austrii

Polityka oszczędnościowa w Wielkiej Brytanii skróciła życie

Z wyliczeń badaczy wynika, że polityka oszczędnościowa w Wielkiej Brytanii doprowadziła do spadku oczekiwanej długości życia. Na zamieszczonym poniżej wykresie po lewej stronie przedstawiono skumulowany, średni efekt ograniczenia wydatków na ochronę zdrowia oraz zasiłki społeczne. Łącznie do 2019 roku polityka oszczędnościowa obniżyła oczekiwaną długość życia względem scenariusza alternatywnego, w którym nie zostałaby wprowadzona, o 4,1 miesiąca. Ponadto dane na wykresie wskazują również, że wpływ tej polityki stopniowo narastał. Bezpośrednio po rozpoczęciu zaciskania pasa jego oddziaływanie na oczekiwaną długość życia było relatywnie niewielkie lub nieistotne statystycznie.

Zobacz także: Sztuczna inteligencja w logistyce: od teorii do realnych oszczędności

Z drugiej strony warto zauważyć, że polityka oszczędnościowa nie była ani jedynym, ani prawdopodobnie głównym czynnikiem odpowiedzialnym za wyraźne spowolnienie wzrostu oczekiwanej długości życia w Wielkiej Brytanii po 2010 roku. Zgodnie z danymi przedstawionymi na wykresie po prawej stronie, w 2019 roku oczekiwana długość życia w chwili urodzenia wyniosła w tym kraju około 81,5 roku. Gdyby polityka oszczędnościowa nie została wdrożona, wskaźnik ten osiągnąłby niemal 82 lata. Jednak gdyby oczekiwana długość życia rosła w tempie obserwowanym przed 2010 rokiem, w 2019 roku wyniosłaby około 83 lata.

Polityka oszczędnościowa w Wielkiej Brytanii i jej śmiertelne konsekwencje

Z wyliczeń badaczy wynika również, że polityka oszczędnościowa w Wielkiej Brytanii przyczyniła się do wzrostu liczby zgonów. Ponadto dane przedstawione na poniższym wykresie wskazują, że, podobnie jak w przypadku oczekiwanej długości życia, skala tego efektu z czasem się nasilała. Łącznie w latach 2010–2019 w Anglii oraz Walii (badacze nie dysponowali odpowiednio szczegółowymi danymi ze Szkocji oraz Irlandii Północnej) liczba nadmiarowych zgonów przypisanych polityce oszczędnościowej wyniosła 171 tys., co stanowiło 3,1% wszystkich zgonów odnotowanych w analizowanym okresie. Co więcej, badacze postanowili dodatkowo zbadać dwa potencjalne kanały, za pośrednictwem których polityka oszczędnościowa mogła doprowadzić do wzrostu liczby zgonów.

Zobacz także: Rządzie chcesz spokoju? To zmniejszając deficyt, nie obniżaj wydatków

Oszczędności, narkotyki oraz pogotowie

Po pierwsze, sprawdzili, jaki wpływ polityka oszczędnościowa miała ona na zgony spowodowane zażyciem narkotyków. Zgodnie z literaturą naukową, nie tylko lepsza ochrona zdrowia, lecz także zasiłki socjalne mogą zmniejszać liczbę zgonów wynikających z przedawkowania. Przykładowo, badanie ze Stanów Zjednoczonych pokazuje, że im wyższe są zasiłki dla bezrobotnych, tym rzadziej utrata pracy kończy się przedawkowaniem opioidów. Zasiłki socjalne mogą bowiem tworzyć swoistą siatkę bezpieczeństwa, która chroni osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, a przez to bardziej podatne na sięganie po narkotyki. Analiza dotycząca Anglii i Walii potwierdza te przypuszczenia, wskazując, że polityka oszczędnościowa doprowadziła łącznie do około 9 tys. dodatkowych zgonów spowodowanych zażyciem narkotyków.

Następnie zbadali, czy polityka oszczędnościowa w systemie ochrony zdrowia wpłynęła na jakość usług ratowniczych. Istnieją bowiem sytuacje, w których czas interwencji liczony w minutach odgrywa kluczową rolę, a nawet niewielkie opóźnienia mogą przesądzić o zdrowiu pacjenta. Tak jest na przykład w przypadku zawału serca, gdzie szczególnie istotna jest pierwsza godzina od wystąpienia objawów. Jak wynika z wyliczeń ekonomistów, polityka oszczędnościowa doprowadziła do spadku odsetka karetek, które od momentu wezwania docierały na miejsce zdarzenia w ciągu 8 oraz 19 minut (dostępne dane brytyjskiej służby zdrowia obejmowały właśnie takie specyficzne punkty odcięcia).