Jak ustrzec się przed nieterminową spłatą rat, gdy występują trudności finansowe?
Trudności finansowe nie muszą od razu oznaczać problemów ze spłatą kredytu hipotecznego. Największe ryzyko pojawia się wtedy, gdy już dojdzie do opóźnień w płatności raty. Dlatego trzeba reagować wcześniej: oblicz budżet, skontaktuj się z bankiem, zanim dojdzie do opóźnienia i wybierz rozwiązanie, które zatrzyma powstawanie zaległości. Ryzyko opóźnień może zmniejszyć restrukturyzacja kredytu, dlatego warto zgłosić się do banku, gdy tylko zauważysz nadchodzący problem ze spłatą.
Szybka reakcja na wczesne sygnały
Sygnały ostrzegawcze, że mogą pojawić się problemy ze spłatą kredytu, to: spadek dochodu, rosnące koszty życia, brak bufora na nieprzewidziane wydatki oraz nowe zobowiązania, które zabierają część budżetu. Jeśli zaczynasz przesuwać płatności między miesiącami, to dobry moment na plan awaryjny. W praktyce przydaje się szybki test. Sprawdź, czy po opłaceniu raty i stałych rachunków zostaje Ci realna rezerwa. Jeśli nie, potraktuj sytuację jako poważną.
Ważne, żeby skontaktować się z bankiem, zanim pojawi się opóźnienie. Instytucje zwykle chętniej rozmawiają o zmianie warunków spłaty, gdy klient nie ma jeszcze żadnych zaległości. Po terminie dochodzą koszty wynikające z umowy, a informacja o zaległościach może pogorszyć Twoją historię kredytową. Liczy się czas, bo nawet krótkie opóźnienia uruchamiają kolejne kroki po stronie banku.
Jak uniknąć nieterminowej spłaty – dostępne rozwiązania
Pierwsze rozwiązanie, jakie może zaproponować Ci bank, to restrukturyzacja kredytów, czyli zmiana warunków spłaty, gdy Twoja sytuacja finansowa się pogorszy. Kredytodawca może rozważyć: wydłużenie okresu kredytowania, czasowe obniżenie raty lub inne zmiany, które ułatwią Ci powrót do regularnych płatności. Warto wiedzieć, że zobowiązanie zyskuje status kredytu zagrożonego, gdy jest niespłacane przez co najmniej 90 dni. Im szybciej złożysz wniosek o restrukturyzację, tym większa szansa, że unikniesz wejścia w ten etap.
Kolejne rozwiązanie to karencja w spłacie. W kredycie hipotecznym najczęściej oznacza czasowe zawieszenie spłaty części kapitałowej raty, a więc nadal płacisz odsetki. Karencja nie usuwa rat, tylko przesuwa część płatności w czasie. Pamiętaj, że po karencji może wzrosnąć koszt całkowity, a bank albo wydłuży okres spłaty, albo zmieni wysokość rat po zakończeniu ulgi.
Niedawno można było skorzystać z jeszcze innej opcji – wakacji kredytowych. Aby skorzystać z programu, trzeba było spełnić określone warunki. W 2024 r. wakacje kredytowe obejmowały kredyty hipoteczne w złotówkach, udzielone przed 1 lipca 2022 r., do kwoty 1,2 mln zł, a także wprowadzały kryterium relacji raty do dochodu oraz wyjątek dla rodzin z co najmniej trójką dzieci. Obecnie Ministerstwo Finansów nie planuje wznowienia tego programu.
Masz trudności finansowe? Zaplanuj dogodne rozwiązanie
Działaj według prostego schematu: oszacuj swój budżet, ustal priorytety płatności, wybierz z bankiem rozwiązanie, a potem ustaw automatyczne płatności i przypomnienia. Pamiętaj o buforze na ratę, choćby małym, na jeden miesiąc. Taki zapas często kupuje czas, gdy pojawiają się nagłe trudności. Jeśli możesz, przenieś spłatę raty na dzień po wpłynięciu wynagrodzenia i trzymaj na koncie stałą kwotę tylko na kredyt hipoteczny. Podczas rozmowy z bankiem przygotuj krótkie uzasadnienie i dokumenty, które pokazują spadek dochodu albo wzrost kosztów, które osłabiły Twoją płynność finansową.
Warto też skorzystać ze wsparcia Eksperta Finansowego, który ułatwi uporządkowanie sytuacji i wybór scenariusza, zanim problem urośnie. Specjalista pomoże Ci ocenić skutki karencji lub restrukturyzacji i przygotować rozmowę z bankiem tak, aby szybciej przejść do konkretów. To ważne także dlatego, że gdy zaległości narastają, bank może wypowiedzieć umowę na podstawie art. 75 Prawa bankowego. Standardowy termin wypowiedzenia wynosi 30 dni, a w sytuacji zagrożenia upadłością może wynosić 7 dni. Dlatego lepiej działać, zanim pojawią się duże zaległości i bank przejdzie od rozmów do konkretnych działań.
Michał Czekaj
Dyrektor Oddziału NOTUS Warszawa
Posiadam ponad 15-letnie doświadczenie w branży finansowej, zdobyte zarówno w instytucjach bankowych, jak i w sektorze pośrednictwa finansowego. Specjalizuję się w kredytach hipotecznych oraz ubezpieczeniach życiowych i majątkowych, pomagając klientom podejmować kluczowe decyzje finansowe na każdym etapie procesu.
Zapewniam kompleksowe wsparcie – od analizy ofert rynkowych i badania zdolności kredytowej, przez dobór najlepszego rozwiązania dopasowanego do sytuacji klienta, aż po finalizację umowy. Stawiam na jasną komunikację – moi klienci dokładnie wiedzą, na jakim są etapie i mogą liczyć na moje wsparcie nawet po zakończeniu formalności.
Największym wyróżnieniem są dla mnie rekomendacje – to one potwierdzają, że moja praca przynosi realne korzyści.
ARTYKUŁ SPONSOROWANY
