Gdy jeszcze trzy lata temu ktoś powiedział, że polskie wybrzeże stanie się placem budowy dla dużych projektów wiatrowych, wielu potraktowałoby to jako polityczny optymizm. Jednak, dziś, w 2026 roku wizja ta nabiera realnych kształtów. Inwestycje offshore stają się faktem, który dobrze wpisuje się w założenia transformacji energetycznej w Polsce. To już nie są tylko wizualizacje prezentowane na branżowych konferencjach. Na horyzoncie, kilkadziesiąt kilometrów od linii brzegowej Bałtyku, wyrastają pierwsze stalowe kolosy. Każdy z nich to inżynieryjny majstersztyk – gondole wielkości domów jednorodzinnych i łopaty o rozpiętości, która zawstydziłaby największe samoloty pasażerskie. Nasuwa się jedno pytanie – jak obecnie wygląda sytuacja z projektami wiatrowymi offshore i czy mają szansę one stać się kluczowymi dla bezpieczeństwa energetycznego naszego kraju?
Bałtyckie inwestycje nową drogą dla rozwoju technologii
Obecnie realizowanych jest dziewiętnaście projektów morskich farm wiatrowych o różnych mocach, od tych mniejszych mających po 200 MW (np. Baltica 2+) aż do wielkich kolosów takich jak Baltic Power mający 1200 MW czy też MFW Bałtyk 1 na ponad 1560 MW. Taka dywersyfikacja oznacza, że generacja prądu z energii wiatrowej nie będzie tylko zależna od jednego źródła, tylko od wielu, niezależnych od siebie jednostek, co podnosi bezpieczeństwo energetyczne naszego kraju.
Wedle słów Janusza Gajowieckiego, prezesa Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej
Jest to największy projekt transformacji energetycznej w historii Polski.
Takie huczne zapowiedzi nie są słowami rzucanymi na wiatr, tylko rzeczywistością, która w znacznym stopniu pomoże Polsce zyskać miano energetycznego hubu regionu.
Realizacja tych zamierzeń to nie tylko kwestia ekologii, ale przede wszystkim suwerenności energetycznej. Każda kolejna turbina na Bałtyku to zmniejszenie importu surowców kopalnych i trwała bariera dla drastycznych wahań cen energii, które w ostatnich latach tak mocno uderzyły w portfele Polaków oraz konkurencyjność rodzimego przemysłu.
Lądowy impas – walka o każdy metr
Mimo, że bałtyckie projekty budzą powszechny zachwyt, polski wiatr wciąż cierpi na prawnicze problemy, gdy tylko przeniesiemy wzrok na ląd. To właśnie tutaj objawia się wspomniany w tytule impas. Choć energetyka wiatrowa na lądzie (onshore) jest obecnie najtańszą technologią wytwarzania energii w Polsce, jej rozwój przypomina drogę przez mękę.
Głównym punktem zapalnym pozostaje tzw. „ustawa odległościowa”. Po latach obowiązywania rygorystycznej zasady 10H, która praktycznie zamroziła nowe inwestycje, branża z nadzieją patrzyła na kolejne nowelizacje. Jednak w 2026 roku dyskusja o minimalnej odległości wiatraków od zabudowań (czy powinno to być 500, czy może 700 metrów?) wciąż budzi polityczne emocje silniejsze niż argumenty ekonomiczne. To powoduje, że gotowe projekty o dużych mocach dalej są zaszufladkowane, a elektrownie na paliwa konwencjonalne dalej pracują powodując koszty emisyjne i eksploatacyjne.
Impas ten ma jednak drugie, techniczne dno, którym jest wydolność sieci przesyłowych. Polskie Sieci Elektroenergetyczne stają przed gigantycznym wyzwaniem: jak odebrać energię z wietrznej północy i przesłać ją do uprzemysłowionego południa? Bez miliardowych inwestycji w autostrady energetyczne i nowoczesne magazyny energii, nawet najnowocześniejsze farmy wiatrowe będą musiały być okresowo odłączane, by nie przeciążyć systemu, co już miało miejsce w przeszłości, na przykład w maju 2024 r.
Jaka jest więc przyszłość energetyki wiatrowej?
Przyszłość polskiego wiatru nie rozstrzygnie się wyłącznie na polu walki o kolejne metry odległości od zabudowań czy głębokość fundamentów na Bałtyku. Prawdziwa rewolucja, która czeka nas w najbliższych latach, kryje się w hybrydyzacji i elastyczności.
Kluczowym trendem, który zdefiniuje najbliższe lata, jest tzw. cable pooling. To rozwiązanie pozwala na łączenie w jednym miejscu (i na jednym kablu) farm wiatrowych, fotowoltaicznych oraz magazynów energii. Ponieważ wiatr rzadko wieje z maksymalną siłą dokładnie wtedy, gdy słońce świeci najmocniej, takie połączenie pozwala niemal dwukrotnie lepiej wykorzystać istniejącą infrastrukturę sieciową bez konieczności budowy nowych linii.
Drugim filarem przyszłości jest repowering turbin wiatrowych. Wiele z pierwszych polskich farm wiatrowych na lądzie, budowanych jeszcze przed dekadą, zbliża się do kresu swojej technologicznej żywotności. Przyszłość to zastępowanie starych, mało wydajnych turbin nowymi jednostkami, które przy tej samej liczbie masztów potrafią wyprodukować nawet trzykrotnie więcej prądu. To oznacza, że jesteśmy w stanie unowocześnić instalację wiatrową bez zajmowania jakże ważnego, i jednocześnie kontrowersyjnego tematu nowych terenów.
Ostatecznym horyzontem jest jednak zielony wodór. Nadwyżki energii z wiatru, których w wietrzne dni nie jest w stanie przyjąć sieć, w przyszłości nie będą „wycinane”, lecz trafią do elektrolizerów. Tak wyprodukowany wodór posłuży jako paliwo dla ciężkiego transportu oraz bezemisyjne źródło ciepła dla polskiego przemysłu chemicznego i hutnictwa. Polska ma szansę stać się jednym z europejskich liderów w tym obszarze, o ile tylko polityczna odwaga dorówna tempu rozwoju technologii.
