fbpx

Najnowszy raport dot. popularności narracji spiskowych w Polsce w czasie pandemii Covid-19, który został sfinansowany przez Uniwersytet Jagielloński, dostarcza wielu interesujących informacji dot. polskiego społeczeństwa.

Autorzy badania zapytali Polaków by określili swoje stanowisko wobec konkretnych stwierdzeń. Okazuje się, że Polacy bardzo chętnie wierzą w teorie spiskowe, które bardzo często nie mają uzasadnienia w rzeczywistości.

Ze zdaniem: Dla zysków ukrywa się informacje o tym, że koronawirusa powodują nowe technologie, takie jak sieć telefoniikomórkowej 5G w pełni lub częściowo się zgadza 30 proc. Polaków, a 19 nie ma na ten temat zdania. To oznacza, że blisko połowa Polaków nie wyklucza takiego wpływu nowych technologii na rozprzestrzenianie się koronawirusa.

To, że koronawirus został stworzony jako broń biologiczna, która ma ograniczyć globalną populację, poprzez zmniejszenie liczby osób starszych wierzy w większym lub mniejszym stopniu 48 proc. badanych, a 16 proc. uważa, że trudno się na ten temat wypowiedzieć.

ankieta 1 badanie

Autorzy raportu pokusili się także przedstawienie jak rozkładały się wypowiedzi w ujęciu geograficznym. I tak z powyższym zdaniem najwięcej osób zgadza się w województwie podlaskim i opolskim – odpowiednio 65 proc. i 61 proc. Najmniejsza wiara w takie tezy jest natomiast w województwie wielkopolskim i lubuskim – odpowiednio 32 proc. oraz 38 proc.

mapa 1 badanie

Jeśli chodzi o lokalne narracje spiskowe, to aż 68 proc. Polaków zgadza się z tym, że polski rząd zataja prawdziwe informacje na temat skali pandemii. Tyle samo ankietowanych uważa, że „polski rząd zaczął ograniczać zakazy wynikające ze zwalczania pandemii koronawirusa głównie po to, by przeprowadzić wybory prezydenckie w maju 2020”.

ankieta 2 badanie

Z tym, że polski rząd zataja prawdziwe informacje na temat skali pandemii najwięcej osób zgadza się w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie jest to 80 proc. ankietowanych. Wysoki wskaźnik utrzymuje się także w województwach kujawsko-pomorskim, podkarpackim (oba po 73 proc.) oraz zachodniopomorskim (71 proc.). Najmniej osób w tego typu tezy wierzy województwie podlaskim (61 proc.) oraz małopolskim (62 proc.).

mapa 2 badanie

Autorzy podzielili badanych także na wyborców ugrupowań politycznych. I tak spośród największych skrajności możemy dowiedzieć się, że 70,5 proc. wyborców Zjednoczonej Prawicy uważa, że koronawirus został wytworzony w chińskim laboratorium. To największy odsetek twierdzących odpowiedzi na ten temat spośród wszystkich ugrupowań.

W oczy rzuca się także 74,4 proc. poparcie przez wyborców Konfederacji dla tezy, że problem koronawirusa jest wyolbrzymiany w celu zmuszenia do zakupu leków i nie zawsze bezpiecznych szczepionek.

partie 1 badanie

Z kolei w lokalne teorie spiskowe zdecydowanie mocniej wierzą wyborcy opozycji niż rządu. Zaledwie 24,1 proc. wyborców Zjednoczonej Prawicy uważa, że polski rząd wykorzystuje pandemię w celu ograniczenia demokracji podczas gdy w przypadku Lewicy jest to aż 87 proc.

partie 2 badanie

Powyższe dane pokazują, że jesteśmy podatni na teorie spiskowe, co potwierdzają autorzy w swoich wnioskach. Zaznaczają oni, że „skłonność do wiary w narracje spiskowe w Polsce rośnie. Między rokiem 2014 a 2020 zmniejszyła  się  o  ponad  połowę  liczba  osób  cechujących  się  małą  spiskową podejrzliwością (z 25 proc. do 12 proc.) a z drugiej wzrosła liczba osób z silnym natężeniem tej cechy (z 37 proc. do 45 proc.)”. Co ciekawe najmniej osób z silną skłonnością do akceptacji narracji spiskowych znajduje się  (inaczej niż we współczesnych badaniach) – wśród starszych Polaków.

Zauważono także, że osoby korzystające z mediów społecznościowych są bardziej podatne na teorie spiskowe niż ludzie, którzy social mediów korzystają rzadziej lub wcale. Potwierdzają to także inne badania i publikacje, które zwracają uwagę na wpływ mediów społecznościowych na społeczną świadomość.

Dane i wnioski zawarte w raporcie wskazują na silną potrzebę edukacji społeczeństwa, które staje się coraz bardziej podatne na manipulacje i często absurdalne teorie spiskowe. Proceder ułatwiają wszechobecne fake newsy, a także czytanie nagłówków, które nie pełnią i nigdy nie pełniły formy informacyjnej.  

Andrzej Banaszak



Bądź na bieżąco

Newsletter

Newsletter

Najczęściej Czytane