fbpx

Zasady obliczania wysokości emerytury w nowym systemie są jasne. Aby obliczyć wysokość emerytury, należy wartość zgromadzonego kapitału emerytalnego podzielić przez średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach. Algorytm ten jasno wskazuje, że im większa wartość w liczniku i im mniejsza w mianowniku, tym wyższa emerytura – co zatem zrobić, aby zwiększyć szansę na wysoką emeryturę z ZUS?

Systematyczne odprowadzenia składek

W celu zwiększania kapitału emerytalnego ubezpieczeni powinni pamiętać, że pracując legalnie od ich wynagrodzenia obliczane są składki przekazywane do ZUS. Od wysokości ujawnionego przychodu pracownik i pracodawca finansują po 9,76% podstawy wymiaru składek – łącznie 19,52%. Im więcej zarabiamy, tym więcej środków przekazywanych jest do ZUS i zapisywanych na koncie i subkoncie ubezpieczonego.

Ustawodawca wprowadził jednak ograniczenie. Każdy, kto w roku kalendarzowym zarobi więcej niż 30-krotność przeciętnego wynagrodzenia, nie będzie w tym roku już odprowadzać składek na ubezpieczenie emerytalne. W 2021 roku limit ten wynosi 157 770 zł, co oznacza, że maksymalna składka emerytalna w tym roku wynosi 30 796 zł.

Waloryzacja składek w ZUS

Po przyznaniu emerytury świadczeniobiorcy mają prawo do waloryzacji wysokości otrzymywanego świadczenia raz w roku (od 1 marca). Jednak już na etapie gromadzenia środków ZUS waloryzuje wartość zapisów na kontach i subkontach. Zgodnie z przepisami roczna waloryzacja składek polega na pomnożeniu zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego w ZUS składek przez wskaźnik waloryzacji. Waloryzację przeprowadza się corocznie, od 1 czerwca każdego roku. Wartość wskaźnika, o jaki zmienia się wysokość zgromadzonych środków, jest równa wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w roku kalendarzowym poprzedzającym waloryzację, który jest powiększony o wzrost realny sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji.

Siedem lat dłuższy staż pracy drastycznie zwiększa wysokość emerytury

Z kolei w przypadku subkonta ubezpieczonego w ZUS wskaźnik waloryzacji jest pochodną kondycji gospodarki i zależy od poziomu wzrostu gospodarczego za ostatnie 5 lat. Oznacza to, że jeśli na czas naszej aktywności zawodowej przypadać będzie rozwój gospodarczy państwa oraz wzrost wynagrodzeń w gospodarce, pośrednio uzyskamy także z tego zysk w postaci wzrostu wartości środków zapisanych na koncie i subkoncie w ZUS.

Ta sama długość życia dla obu płci

W przypadku algorytmu obliczania wysokości emerytury im wyższy mianownik, to mniejsze świadczenia. Wynika to z konieczności hipotetycznego rozłożenia świadczenia na przewidywane dalsze trwanie życia. Oczywiście emerytura jest świadczeniem dożywotnim i jako taka wypłacana jest do śmierci świadczeniobiorcy. Dla osób, które ukończą 60-tkę GUS prognozuje dalsze trwanie życia na poziomie 247 miesięcy (ze względu na konsekwencje pandemii w ciągu roku nastąpił spadek o 13 miesięcy). Z kolei w przypadku osoby, która przejdzie na emeryturę w wieku 65 lat, GUS prognozuje konieczność wypłaty świadczeń przez średnio 204 miesiące (także spadek o 13 miesięcy w ciągu 2020 roku). Dla 66 latka będzie to już 196 miesięcy, dla 67 latka 188 miesięcy itd. 

Im dłużej ubezpieczony będzie pracować, tym wyższa będzie emerytura?

Zgodnie z algorytmem obliczania wysokości emerytury, im dłużej ubezpieczony pozostaje na rynku pracy i odprowadza składki, tym więcej środków będących kapitałem emerytalnym uzbiera. Ponadto odłożenie decyzji o odejściu na emeryturę zmniejszać będzie średnie dalsze trwanie życia. Oznacza to, że opóźnienie zakończenia kariery zawodowej będzie zwiększać wysokość otrzymywanego świadczenia. Wzrost wysokości świadczenia po odroczeniu decyzji o przejściu na emeryturę wynosić może około 8% w skali roku i jest swego rodzaju premią za ryzyko – być może ubezpieczony nie dożyje zwrotu z wniesionych do systemu składek.

Jednak z perspektywy osoby, która ma możliwość dalszej pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego, kluczowe jest obliczenie, co będzie się bardziej opłacać. Należy bowiem mieć na uwadze, że osoba, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny, ma prawo dalej pracować i bez ograniczeń pobierać świadczenie emerytalne. W praktyce może to oznaczać, że każdy rok dłuższej pracy oznacza utratę prawa do 12, 13, albo nawet 14 świadczeń emerytalnych (dzięki 13-tej i 14-tej emeryturze) w danym roku. Dlatego też podejmując decyzję o przejściu na emeryturę, należy zważyć możliwe scenariusze dalszej pracy.

Nie dla wszystkich takie proste

Należy jednak podkreślić, że o ile algorytm ustalania wysokości emerytury w nowym systemie jest dość prosty, to osoby obecnie przechodzące na emeryturę mogą otrzymywać świadczenie z różnych tytułów oraz ustalone na odmiennych zasadach. Fakt oszczędzanie w OFE, posiadanie prawa do okresowej emerytury kapitałowej, pobieranie innych świadczeń, czy też fakt ubezpieczenia społecznego w innym państwie mogą komplikować sytuację ubezpieczonego i wypływać na wysokość emerytury. Warto zatem przed zakończeniem kariery zawodowej dokładnie przeanalizować swoją karierę zawodową oraz zgromadzić dokumenty niezbędne do ewentualnego udowodnienia okresów składkowych i faktu podlegania ubezpieczeniom społecznym z różnych tytułów.  

dr Antoni Kolek, prezes zarządu Instytutu Emerytalnego



Bądź na bieżąco

Newsletter

Newsletter

Najczęściej Czytane