GospodarkaPolska

Polityka MFW osłabia kraje? Coraz więcej słów krytyki

W ostatnim czasie wśród ekonomistów i opinii publicznej coraz częściej pojawiają się słowa krytyki na temat Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Mianowicie bardziej powszechne stają się opinie, że polityka MFW wobec krajów członkowskich bardziej im szkodzi, aniżeli pomaga.

Polityka MFW szkodzi krajom? Coraz więcej słów krytyki

Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) to ponadnarodowa instytucja dostarczająca globalne dobro publiczne w formie wsparcia finansowego krajom, które mierzą się z trudnościami finansowymi oraz gospodarczymi (MFW występuje jako pożyczkodawca ostatniej instancji).

Wsparcie finansowe udzielane jest w formie pożyczki, którą państwa zobowiązane są spłacić w ściśle określonym terminie. Jeżeli dany kraj jest silnie zadłużony pożyczkami MFW i jednocześnie w stosunkowo krótkim czasie nie spłaca zobowiązań, wówczas nakładane są kary w formie dopłat. Dopłaty te właśnie są obiektem wątpliwości ekonomistów. Czy aby na pewno MFW pomaga krajom?

Jak wynika z danych MFW, od początku pandemii do końca 2022 r. kraje zapłacą ponad 4 mld dolarów dodatkowych dopłat. Co ciekawe owe dopłaty są obecnie największym źródłem dochodów MFW. Natomiast szacuje się, że do 2027 r. będą one stanowiły 2/3 dochodów z tytułu pożyczek. Jeżeli prognozy się sprawdzą, dochody MFW w 2027 r. będą dwukrotnie większe aniżeli w 2018 roku.

Powyższe dane sugerują, że kary finansowe nakładane przez MFW w formie dopłat nasiliły się w czasie pandemii. Dlaczego? Odpowiedź jest prosta. Wiele rządów na świecie zmuszonych było do wsparcia fiskalnego, aby społeczeństwa w jak najmniejszym stopniu odczuły negatywne skutki recesji gospodarczej. Wobec tego kraje silnie zadłużone kredytami MFW nie były w stanie jednocześnie regulować relatywnie wysokich zobowiązań oraz stymulować aktywność gospodarczą w czasie pandemii. Zatem obecnie państwa zobowiązane są uregulować zobowiązania w wyniku pożyczek oraz kary finansowe. Zwiększa to zyski MFW, a osłabia kraje, szczególnie te mniej rozwinięte. Czy taki był zamysł funkcjonowania tej instytucji?

Zobacz także: Komisja Europejska zakazała fuzji dwóch największych firm stoczniowych

Demokraci z Kongresu Stanów Zjednoczonych apelują o zniesienie dopłat

Demokraci z Kongresu Stanów Zjednoczonych w formie listu zwrócili się do Departamentu Skarbu USA (głównego akcjonariusza MFW) o zniesienie polityki dopłat. Jako argumentację wskazują oni, że dopłaty zniechęcają kraje rozwijające się do większych inwestycji w zdrowie publiczne, które obecnie powinno być priorytetem. Ponadto konsekwencją kar finansowych może być osłabione ożywienie gospodarcze po pandemii.

Co ciekawe apel o anulowanie dopłat wystosowało również ponad dwadzieścia krajów, w tym przede wszystkim Argentyna, RPA oraz Brazylia. Natomiast w ostatniej analizie do zmiany polityki MFW nalegali dwaj ekonomiści Joseph E. Stiglitz oraz Kevin Gallagher.

Próby wymuszenia nadmiernych spłat przynoszą skutek odwrotny od zamierzonego, ponieważ obniżają potencjał produkcyjny danej gospodarki. MFW nie powinien zajmować się czerpaniem zysków z krajów znajdujących się w trudnej sytuacji — stwierdzają ekonomiści

Zakładając, że głównym celem funkcjonowania Międzynarodowego Funduszu Walutowego jest pomoc krajom, których gospodarka jest niestabilna, można stwierdzić, że obecna sytuacja z dopłatami nie powinna mieć miejsca. Zakłóca to bowiem wypełnianie głównej misji tej instytucji.

Zobacz także: Recesja w Meksyku coraz bardziej prawdopodobna. Prezydent zaprzecza

Ekonomiści mówią jasno. Potrzeba reformy!

Stiglitz oraz Gallagher nie mają wątpliwości, że omawiane dopłaty powinny być zlikwidowane tu i teraz. Wciąż niepewna sytuacja gospodarcza na świecie nie jest odpowiednim momentem do nakładania dodatkowych kar finansowych. Jak wskazują ekonomiści, takie transfery od dłużników do wierzyciela (MFW) są regresywne oraz kontrproduktywne. Wobec tego nie niosą żadnego pożytku ani dla instytucji, ani dla krajów członkowskich.

W związku z powyższym konkludując swoją analizę ekonomiści [Stiglitz i Gallagher] nawołują do reformy obecnej polityki MFW. Reforma ta powinna być wynikiem dogłębnej analizy oraz musi zawierać zmianę dotychczasowej polityki wsparcia krajów członkowskich, głównie poprzez wyeliminowanie dopłat.

Zobacz także: MFW: Perspektywy dla polskiej gospodarki pozostają korzystne

Polecane artykuły

Back to top button