Polska

Nie tylko koszty. Co szósta firma ustaliła wyższe ceny dzięki przyzwoleniu społecznemu

Polskie przedsiębiorstwa w 2022 r. podnosiły ceny głównie poprzez wzrost kosztów prowadzonej działalności. Były jednak i takie, które wykorzystały sytuację gospodarczą, by ustalić wyższe ceny swoich produktów i usług

Wysoka inflacja powoduje, że większość firm decyduje się na podniesienie cen swoich produktów i usług. Głównymi przyczynami takich decyzji są rosnące koszty przedsiębiorstw, w szczególności droższe surowce i wyższe koszty pracy. Jak jednak wynika z badania przeprowadzonego przez Polski Instytut Ekonomiczny (PIE), co szósta firma zdecydowała się w 2022 r. na wyższe ceny dzięki przyzwoleniu społecznemu. Sytuacja przedsiębiorstw na początku roku poprawia się, ale to bynajmniej nie oznacza końca podwyżek cen.

75 proc. firm podniosło ceny w 2022 r.

W 2022 r. polskie przedsiębiorstwa zmagały się z szeregiem problemów, a wśród najistotniejszych znajdowały się wzrost kosztów, wzrost ryzyka prowadzonej działalności, problemy w łańcuchach dostaw czy spadek popytu na produkty. Kryzys inflacyjny czy energetyczny w oczywisty sposób przełożyły się na działalność firm i zmusiły je do podnoszenia cen swoich produktów i usług.

PIE przeprowadził w grudniu 2022 r. badanie, którego wyniki zaprezentował w Tygodniku Gospodarczym nr 3/2022. Wynika z niego, że aż 74 proc. przedsiębiorców zdecydowało się na podwyżkę cen w 2022 r. To znacznie więcej niż rok wcześniej, kiedy uczyniło tak 44 proc. badanych. Siłą rzeczy mniej firm nie zmieniało cen w 2022 r. niż w 2021 r. (21 proc. wobec 37 proc.). Byli też tacy, którzy obniżali ceny swoich produktów i usług, ale było ich jedynie 4 proc. (wobec 8 proc. w 2021 r.).

Zobacz też: Polskie przedsiębiorstwa zmagały się z ogromem problemów w 2022 r.

Przyczyny podnoszenia cen są różne i głównie związane z kosztami prowadzenia działalności. Co jednak ciekawe, część firm zdecydowała się na wyższe ceny dzięki przyzwoleniu społecznemu.

Koszty prowadzenia działalności główną przyczyną wyższych cen

Z deklaracji przedsiębiorców w badaniu PIE jednoznacznie wynika, że wyższe ceny produktów i usług są przede wszystkim skutkiem wyższych kosztów wytworzenia. Te z kolei spowodowane są głównie wzrostem cen surowców, półproduktów i komponentów. Na duży lub bardzo duży wpływ tego czynnika w badaniu wskazało najwięcej, bo aż 73 proc. przedsiębiorców. Niemniej istotny był wpływ wzrostu kosztów pracy, co uznało 60 proc. z 1000 respondentów. 

Oczywiście to nie jedyne czynniki, które zadecydowały o podnoszeniu cen. Wśród odpowiedzi znalazły się także rosnące koszty administracyjne, takie jak np. wywóz śmieci czy zużycie wody (41 proc. przedsiębiorców), oraz rosnące koszty energii (36 proc.).

Wyższe ceny dzięki przyzwoleniu społecznemu

17 proc. firm zadeklarowało, że zdecydowało się na wyższe ceny dzięki przyzwoleniu społecznemu – to jeden z najciekawszych wyników badania PIE. Co również interesujące, dla 37 proc. czynnikiem, który skłonił je do podnoszenia cen w 2022 r., okazał się wzrost cen u konkurentów. 

Ceny podnoszą głównie najwięksi

Analitycy PIE, powołując się na badania swojego think tanku z 2022 r., wskazują, że odsetek wskazań na wzrost cen produktów i usług rośnie wraz ze wzrostem wielkości firmy. Na podnoszenie cen wśród firm dużych wskazało 81 proc. badanych, wśród średnich 78 proc., wśród małych 74 proc., a wśród mikrofirm 72 proc., co nadal jest wynikiem bardzo wysokim. Na taki krok zdecydowały się też głównie przedsiębiorstwa z branży przetwórstwa przemysłowego – 88 proc. Następnie znalazły się firmy handlowe, gdzie odsetek wskazań wyniósł 84 proc., oraz firmy z TSL, budownictwa i usług (po ok. 75 proc. w każdej z branż).

Zobacz też: Prognozy dla branży TSL na 2023 rok

Skłonność do podnoszenia cen pozostaje wysoka

Jak wynika ze styczniowego badania Miesięcznego Indeksu Koniunktury (MIK) przeprowadzonego przez PIE i BGK, sytuacja finansowa polskich przedsiębiorstw nieznacznie się poprawiła względem poprzednich miesięcy. Mimo tego poziom MIK nadal pozostaje poniżej neutralnego poziomu 100, wynosząc w styczniu 97,4. Pokazuje to, że nadal dominują negatywne nastroje, choć głównie w mikrofirmach. W firmach dużych wskaźnik wyniósł już 108,3. Na wysoką niepewność wśród przedsiębiorców wskazuje fakt, że według badania 8 na 10 z nich spodziewa się, że inflacja wzrośnie w 2023 r. (Zobacz więcej: Przedsiębiorcy przekonani, że inflacja będzie dalej rosła w 2023 r.). Skłonność do podnoszenia cen według analityków PIE pozostaje wysoka, czemu ma sprzyjać niesłabnący popyt oraz inflacja utrzymująca się na wysokich poziomach.

Większość przedsiębiorców nie da podwyżek. Plany polskich firm na 2023 r.

Polecane artykuły

Back to top button