GospodarkaPolska

PIE: Wzrost cen żywności zwolni w 2023 r.

Dynamika wzrostu cen żywności ma wynieść 6,5 proc. na koniec 2023 r.

Według szacunków Głównego Urzędu Statystycznego opublikowanych w środę, w listopadzie dynamika wzrostu inflacji w końcu spadła. Nadal jednak rosną ceny żywności i napojów bezalkoholowych. Wzrost cen żywności zwolni w 2023 r., twierdzą analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE), wskazując, że to jeden z ostatnich takich miesięcy, kiedy żywność drożeje.

Ceny żywności napędzają inflację

Według szybkiego szacunku GUS, inflacja w listopadzie wyniosła 17,4 proc. r/r. wobec 17,9 proc. miesiąc wcześniej. Inflację w głównej mierze napędzają ceny żywności. Żywność i napoje bezalkoholowe drożały w listopadzie br. o 22,3 proc. względem roku poprzedniego. W ujęciu miesięcznym ceny żywności wzrosły o 1,6%. Wskazuje się, że drożejąca żywność w Polsce jest skutkiem podobnej sytuacji na świecie — globalnych wzrostów cen tej kategorii. 

Wzrost cen żywności zwolni w 2023 r.

Według analityków PIE tak wysoka dynamika cen żywności nie utrzyma się długo. W Tygodniku Gospodarczym nr 48/2022 wskazują oni, że taka sytuacja może występować jeszcze przez kilka miesięcy, lecz od II kwartału 2023 r. tempo wzrostu cen żywności powinno zacząć spadać. Inaczej mówiąc, żywność dalej będzie drożeć, lecz wolniej. Również PIE wskazuje, że to globalna sytuacja na rynku żywności ma wpływ na sytuację w Polsce. 

Według przewidywań Banku Światowego ceny żywności na świecie mają spaść o ok. 5  proc. w przyszłym roku i ustabilizować się w 2024 r. Ma się to stać wskutek dobrych zbiorów w trwającym od sierpnia sezonie. Analitycy spodziewają się, że najmocniej odbuduje się produkcja nasion oleistych. Dobrych zbiorów spodziewają się także w Kanadzie i Rosji, dzięki czemu światowa produkcja pszenicy ma sięgnąć 784 mln ton. Z kolei nieznacznie spaść ma produkcja kukurydzy w USA i UE oraz ryżu w Chinach i Indiach (odpowiednio 5 proc. i 2 proc.). 

Zobacz też: Po raz pierwszy od siedemnastu miesięcy inflacja w strefie euro spadła!

Ceny żywności na świecie już spadają

Indeks cen żywności Banku Światowego spadł już w III kwartale br. o 12 proc. kwartał do kwartału, po osiągnięciu szczytowych poziomów w kwietniu. Mimo to indeks nadal pozostaje ok. 20 proc. powyżej poziomów z poprzedniego roku. Spada także indeks światowych cen żywności obliczany przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Swój szczyt osiągnął w marcu, kiedy to wyniósł 159,7 pkt. Od tego czasu jednak obniża się, największy spadek notując w lipcu. Obecnie, w listopadzie br., wyniósł 135,7 pkt. Jak wskazuje PIE, są to poziomy notowane przed atakiem Rosji na Ukrainę.

Do Polski ten trend dotrze z opóźnieniem

PIE stwierdza, że niższa dynamika wzrostu cen żywności dotrze do Polski z opóźnieniem ok. 5-6 miesięcy. Predykcja PIE zakłada, że w najbliższych miesiącach żywność nadal będzie drożała o ponad 20 proc. r/r, jednak w każdym kolejnym kwartale to tempo będzie spadać o ok. 5 pkt proc. W rezultacie pod koniec 2023 r. żywność ma drożeć względem roku poprzedniego „jedynie” o ok. 6,5 proc. 

Zobacz też: Inflacja pomaga Walmartowi? Sprzedaż internetowa mocno w górę!

Wzrost cen żywności zwolni, ale jest ryzyko, że będzie inaczej

Bank Światowy wskazuje, że predykcja cen żywności obarczona jest jednak wieloma rodzajami ryzyka. Na ceny wpływać będą również m.in. ceny energii. Wśród pozostałych czynników zagrażających dalszemu wyhamowaniu wzrostu cen żywności wskazuje się także na rolę siły nabywczej konsumentów, aprecjacji dolara oddziałującej na lokalne rynki, a wreszcie wojnę na Ukrainie i eksport żywności z rejonu Morza Czarnego. Kluczowe będą także ceny nawozów.  

W Polsce w listopadzie ceny nośników energii wzrosły w porównaniu do listopada 2021 roku o 36,8 proc., obniżając się w stosunku do października 2022 roku o 0,1 proc. Spadek względem poprzedniego miesiąca zaskoczył wielu ekonomistów. Rząd zapowiedział, że zerowy VAT na żywność zostanie przedłużony do 30. czerwca 2023 r. Na produkty wykorzystywane do produkcji rolnej ma zostać wprowadzona ujednolicona stawka 8 proc. VAT.

Inflacja w Polsce spadła! GUS opublikował najnowszy szacunek za listopad

Polecane artykuły

Back to top button